|
Alle archiefstukken komen uit het archief van de Maatschappij van Weldadigheid bij het Drents Archief, toegang 0186 . Onderstaande bevindt zich bij invoernummer 1340 (de verklaring van Breijer) en invoernummer 1598 (de lijst van Scherenberg). 1 tralie-bak, om wol met de klaauw te maken De kolonisten moeten ook 's winters aan het werk gehouden worden. En de vrouwen en kleinere kinderen worden niet bij de landarbeid verwacht en zullen dus iets anders om handen moeten hebben. Er komt, kortom, op de kolonie een 'fabriek' of 'fabrijk' waar de kolonisten eerst leren spinnen en waar ze daarna het thuis gesponnen wol of vlas elke zaterdag komen inleveren De materialen voor die bezigheden worden vanuit Leiden naar de kolonie verscheept. In het boek wordt dat kort aangestipt op blz. 51, hier de volledige opsommingen van de spinmaterialen. Bij het meeste snap ik niet waar het in hemelsnaam over gaat, maar voor de liefhebbers: van 'schrobbelbankje' tot 'grove kaarden', van 'inslaghaspels' tot 'olie-bakken tot het smouten der wol'. Verklaring van schipper Breijer over vervoerde personen en goederen: Ik, ondertekende Jacob Breijer,
verklare vervragt te hebben aan de
twede ondertekende Mr. Jeremias Cornelis Faber van Riemsdijk, lid der
Permanente Kommissie van Weldadigheid, en namens dezelve Kommissie
stipulerende, welke ook bekend bevragt te hebben, des eersten
ondergetekendens schip ..... groot zeventien lasten, ten einde daar in
te 's Gravenhage intenemen het huisgezin van J. Tersmetten, sterk vier
hoofden, mitsgaders zoo veele meubilaire en andere goederen als bij de
vragtlijst zijn gespecificeerd.
Voorts te Leijden, het huisgezin
van D. Wijsman*, sterk (ruimte
opengelaten) hoofden, mede met zoo veele goederen als op de
vragtlijst
zijn gespecificeerd.
En eindelijk zoo veele meerder
goederen als zich te Amsterdam ten
dienste der kolonie Frederiksoord bevinden volgens de vragtlijst.
Dezelve personen en goederen
overtevoeren naar Steenwijk en aldaar
dadelijk bij de aankomst ter aantewijzen bekwame plaats te lossen, voor
al het welk de Permanente Kommissie van Weldadigheid aan den eersten
ondergeteekende, zoodra de gemelde personen en goederen ter genoemde
plaats behoorlijk zullen zijn aan wal gebragt en gelost, zal doen
uitbetalen eene somme van zeventig guldens, en eene gulden tot een
douceur voor de knegt, terwijl de eerstondertekende aanneemt, om de
personen en goederen, welke zullen worden ingescheept, in goeden staat
overtebrengen, en alzoo intestaan voor het geen bij hem aan boord, na
de inlading; mogt worden gebroken of beschadigd.
's Gravenhage 3 november 1818
Lijst door schipper Jacob Breider vervoerde goederen naar Steenwijk, 4 november 1818: 1 Wasbakje en wasbank met ijzeren
haken en draaitol de wol wascherij
behoorende.
1 schrobbelbankje
12 spinnewielen:
12 sports met 24 spillen en
schijven en
toorsels
10 kleine spinnewielen (10 sport)
met 24 etc. etc.
10 kleine kraanjes
10 blokken tot dezelve
2 paste kroonen en blokken
2 dubbel wielen met spillen
1 saayet haspel
1 inslag haspel wijd 2 1/4 el
2 galgen met 8 spillen
1 twijn molen van 40 spillen
320 klossen tot dezelve
Een mand onthoudende de volgende
artikelen
3 paar grove schrobbels
4 paar middel soort id.
1 paar fijn id.
5 paar grove kaarden
20 paar inslag id.
Een zak met 20 pond
Noord-hollandsche wol
In een andere lijst (5 november) is ook nog sprake van kam-potten, wol-kammen en kuipen. Een door R. Scherenberg opgemaakte lijst met verdere noodzakelijkheden voor de spinnerij 1 scheid-tafel tot het scheiden
der wol
1 fornuis-ketel ter groote van
omtrent 20 emmers water
en 1 kist met 2 olie-bakken tot
het smouten der wol
1 tralie-bak, om wol met de
klaauw te maken
1 daartoe behorende klaauw
6 kam-bankjes
6 gewoone wol mandjes
2 was manden
Blikken olie-maten, namelijk van
1 pint, ½ pint en 1/4 pint
8 aardappel mandjes om de klossen
in te gooijen
1 klossenbak
1 inslaghaspel, ter wijdte van 2
el
1 inslaghaspel, ter wijdte van
2½ el
2 paar paarden tot het opleggen
der draagstokken
42 draagstokken
De noodige schalen en gewigten;
namelijk:
1 paar groote houten schalen voor
het wegen van ten minsten 50 pond
1 paar kleine id. id.
ijzeren gewigt van 1 tot 50 pond
1 pond kleine koperen gewigt
N.B. ook zal het noodig zijn 300
pond Drentsche wol te kopen, om met de
200 pond Noord-hollandsche wol verwerkt te worden.
Leijden 4 november 1818
============== Nadere informatie: David Wijsman is de eerste spinbaas van de kolonie, die overigens maar heel kort in dienst zal blijven, zie zijn file elders op de site. |