Arie Hackert/Hakkert en familie als arbeidershuisgezin te Veenhuizen, met een uiterst succesvolle zoon als opvolger

De subcommissie van weldadigheid Tiel krijgt begin 1826 voor het eerst een plek aangeboden voor een arbeidershuisgezin te Veenhuizen. Zie op deze pagina algemene informatie over arbeidershuisgezinnen, en een lijst van de eerste arbeidersgezinnen in het derde gesticht te Veenhuizen staat op deze pagina.

Aankomst

Tiel doet een voordracht waarmee de permanente commissie van de Maatschappij van Weldadigheid akkoord gaat op 13 april 1826, zie de eerste designatie in het designatieregister 1826.

De familie Hackert/Hakkert komt op 4 mei 1826 in Veenhuizen aan en wordt gehuisvest in woning 41 van het derde gesticht. Dat is later doorgestreept en vervangen door nummer 69. Ze staan in het stamboek van dat derde gesticht met invnr 1572 op scan 139. Zie helemaal bovenaan de pagina hoe die scans te bereiken zijn.

Van die inschrijving neem ik de gezinsgegevens over, met de kanttekening dat de kolonieadministratie de aantekeningen zijn van een particuliere organisatie en dus geen officiŽle bron waarop blindgevaren mag worden.

Gezinssamenstelling

Arie Hackert (of Hakkert), is volgens die kolonieadministratie geboren in 1787. Volgens zijn overlijdensakte is dat 22 februari 1787 te 'Buurmalsen'. Hij is net als de rest van het gezin hervormd. Hij is getrouwd met

Neeltje Nout, volgens de kolonieadministratie geboren in 1784. Volgens haar overlijdensakte is dat 1 augustus 1784 te Geldermalsen. Het echtpaar heeft de volgende kinderen bij zich:

Teunis Hackert, geboren 14 november 1812,
Jannetje Hackert, geboren in 1816,
Cornelis Hackert, geboren 11 februari 1818,
Dirk Hackert, geboren in 1821, en
Wijntje Hackert, geboren in 1823.

1826-1830

De Maatschappij vindt die geboortedata ook wat vaag en gaat extracten opvragen. In invnr 1392 (daarvan zijn geen scans) bevindt zich een mapje met het opschrift: 'Doop extracten van het huisgezin van Arie Hackert in de arbeidersgestichten',

■ Zoon Dirk Hackert overlijdt 6 augustus 1826.

■ De vrouw des huizes Neeltje Nout overlijdt 22 januari 1827.

Op de zitting van de raad van tucht voor weeskinderen bij het derde gesticht van 13 juli 1830 speelt Jannetje Hackert een rol. Ze heeft voor 72Ĺ cent van een andere arbeidersdochter een muts en een halsdoekje gekocht, en dat blijkt gestolen goed.

1830-1835

De inschrijving gaat door in het stamboek van arbeiders met invnr 1573 scan 36. Woningnummer 69 is doorgehaald en vervangen door 98. Er zijn drie gebeurtenissen:

Op 9 januari 1834 voegt zich bij het gezin een zoon die eerst blijkbaar in Tiel had moeten achterblijven (arbeidershuisgezinnen mogen niet te groot zijn):
Willem Hackert, geboren 9 januari 1816.

Op 7 april 1835 overlijdt vader Arie Hackert.

Daarop voegt zich op 7 september 1835 nog een zoon bij zijn nu verweesde broertjes en zusjes:

Anthonie Hackert, geboren 6 februari 1811, en dus de oudste van het stel.

1836-1838

Daarmee is er weer voldoende mannelijke arbeidskracht in huis en hoewel arbeiderswoningen eigenlijk alleen voor getrouwde stellen zijn, mogen de broers en zussen er blijkens het stamboek met invnr 1574 scan 29 (de kolonieadministratie is er nu toe overgegaan alle namen als Hakkert te schrijven) toch blijven wonen. Voor zover ze blijven althans;

■ In februari 1836 gaat Cornelis Hakkert in militaire dienst.

■ Op 15 mei 1836 gaat Anthonie Hakkert in militaire dienst, maar hij is op 1 augustus 1836 alweer terug.

■ Dochter Jannetje Hakkert wordt 14 oktober 1836 'als gehuwd ontslagen'. Ze trouwt met de arbeiderskolonistenzoon Diederik ten Geuzendam (zie op deze pagina) en betrekt met hem 'in eene woning bij de stoomfabrijk'.

■ Teunis Hakkert krijgt verlof en is daarna op 31 juli 1837 'van verlof achtergebleven'.

Huwelijk Anthonie

Daarna treedt Anthonie Hackert in het huwelijk en wordt zijn status als gezinshoofd bevestigd. De aantekening luidt, waarbij ik tussen haakjes even invul wat ze weglaten of afkorten:
'A(nthonie) Hackert gehuwd met (Andrietta Catharina) Muller en in verv(anging) van wijlen zijnen vader als arbeidersgezin gevestigd blijvende de broeders en zusters bij hem inwonen den 10 maart 1838'. Volgens de aantekening is hier een besluit over genomen door de permanente commissie op 22 november 1837 onder agendapunt N8.

De bruid is een dochter van Jan Michael Muller, die sinds 1830 zaalopziener is in het tweede of bedelaarsgesticht te Veenhuizen (van wie ik mij trouwens afbraag of hij familie zou zijn van de zaalopziener in de Ommerschans Johan Wilhelm Muller).

Hoevenaar

Daarna gaat de uittocht door als Willem Hakkert en Wijntje Hakkert op 14 juli 1840 worden ontslagen 'als dienstbaar'. Wijntje zal vier jaar later trouwen met Hermanus ten Geuzendam, een broer van haar zwager.

Dan zijn al zijn broers en zussen het huis uit en per 10 juni 1845 wordt Anthonie Hakkert bevorderd tot het hoogste dat een kolonist kan bereiken, hij wordt hoevenaar op een van de grote boerderijen op het terrein rond het gesticht op de Ommerschans. Om precies te zijn boerderij 16.

Stamboek invnr 1582

Ze staan nu in de stamboeken van hoevenaars en daarvan zijn geen scans. Eerst folio 9 van het stamboek 1836-1847 met invnr 1582, waaruit ik de kinderen van het stel overneem:

● Adriana Johanna Hakkert, geboren 16 januari 1839,
● Karel Adrianus Hakkert, geboren 13 maart 1840,
● Maria Cornelia Hakkert, geboren 3 maart 1842,
● Arie Anthonie Hakkert, geboren 10 februari 1844,
● Catharina Andrejetta Hakkert, geboren 10 december 1845, maar zij overlijdt 6 februari 1847, en
● Catharina Andrietta Hakkert, geboren 19 juni 1847.

Stamboek invnr 1583

Daarna folio 13 van het stamboek 1848-1859 met invnr 1583, waar het eerst nog even doorgaat met kinderen, maar daarna mis gaat:

● Johannes Christiaan Hakkert, geboren 12 september 1848, en
● Neeltje Hakkert, geboren 5 oktober 1849, maar zij overlijdt 26 juli 1850.

Daarna overlijdt Andrietta Catharina Muller op 2 oktober 1850.

Anthonie Hakkert hertrouwt op 12 maart 1852 met een zus van zijn overleden echtgenote Maria Magdalena Muller.

Geboortes en vertrekkers

● Op 8 april 1852 wordt geboren Maria Magelina Hakkert, maar zij overlijdt al op 7 februari 1853.

● Op 1 mei 1854 wordt geboren Anthonie Hakkert.

Op 12 mei 1855 vertrekt de oudste, Adriana Johanna Hakkert om haar weg te zoeken in de gewone maatschappij, maar ze is op 27 september 1855 weer terug. Zo vergaat het Karel Adrianus Hakkert ook: weg op 24 mei 1855 en weer terug op 1 augustus 1855. Daarna besluiten ze om tegelijk weg te gaan, op 4 juni 1856, en dan komen ze allebei niet meer terug.

● Op 2 augustus 1856 wordt geboren Cornelis Hakkert.

Arie Anthonie Hakkert trekt (wel een beetje jong) de wijde wereld in op 15 november 1858.

● Op 31 juli 1859 wordt geboren Johannes Franciscus Hakkert.

Op 3 mei 1861 gaat Maria Cornelia Hakkert de kolonie af om te proberen een baan te vinden, en

● Op 3 juli 1861 wordt geboren Anneeta Magrieta Hakkert.

En dan houdt de administratie op, want de Ommerschans is geen kolonie meer maar een instelling van de Staat. Het is dan verder te volgen op deze pagina op bonmama, waar ook blijkt dat Anthonie Hakkert altijd op de Ommerschans zal blijven en een van de weinigen is die daar een grafsteen heeft.