KRANENDONK, Adrianus Pieter

Spellingvariaties:
 Kraenendonk  
Levensdata:
 6-5-1773 (Oud Beyerland)  tot 12-12-1838 (Hattem)  
Subcommissie:
 Dordrecht
Aankomst:
 1 november 1818
Hoevenr. (tot 1823)
 Nr. 31
Vorig beroep:
 arbeider
Geloof:
 Hervormd
Echtgeno(o)t(e):
 - Adriana Roos, 10-11-1770 (Westmaas) tot 10-1-1826 (F'oord)
- hertrouwd in 1829 met Hilletje Keizer, 47 jaar, weduwe uit Steenwijk
Kinderen:
 - Adrianus 1806 (tussen 26-7 en 10-8-1806 ingeschreven in doopboek Dordrecht.
Volgens de subcommissie Dordrecht (zie hieronder) blijven een dochter en een zoon in Dordrecht achter. De zoon komt na een tijdje:
- Bastiaan geb. 24-6-1801, tr later met Wietske Brandsma, dochter van proefkolonist Brandsma, zie diens file
Dochter Bastiaantje, geb. in jaar voor 4 mei 1798 in 's-Gravendeel & Leerambacht, blijkt later ook in de buurt te komen, want ze trouwt 4 mei 1832 te Steenwijk.
Overige huisgenoten:
 Diverse ingedeelden, in ieder geval Leentje van Meppel en Giel Berkel (zie hieronder).
Vanaf juni 1823 Louwerina Borgoenje uit het weeshuis in Tholen, van wie een brief op de site staat.
Opmerkingen: - Ik heb contact met mensen die genealogisch onderzoek naar Kranendonk gedaan hebben. Als je die wilt bereiken moet je mij mailen en dan stuur ik dat door.
- Uit hun gegevens blijkt het geslacht door de eeuwen heen ruim in de spellingsvariaties gezeten te hebben, zoals Cranendonk, Cranendonck, Kraenendonck enzovoort, terwijl er ook afstammelingen als Kraalendonk en Kralendonk bestaan.

Koloniale carrière
Samengevat:
 Een kolonist over wie van directiezijde nooit een kwaad woord vernomen is. Reikt echter nooit hoger dan een koperen medaille en komt ook niet in aanmerking voor een grote boerderij. Volgens de Star bezit hij in 1822 een eigen span paarden.
In het boek:
 Bij naam alleen op bladzijde 379, verder als 'Dordtse kolonist'.. Over een bij hun ingedeeld meisje iets op bladzijde 172, over een bij hun ingedeelde jongen iets op bladzijde 222, over hun subcommissie (die massaal weeskinderen zendt - zie ook hier) op bladzijde 189, 248 en 338. Verder wordt de strenge winter van 1819-1820 geĩllustreerd met voorbeelden uit Dordrecht, blz 215.

Fragmenten uit de archieven

Uit een brief van de subcommissie Dordrecht dd. 22 oktober 1818: Wel ontvangende hebbende UEd laatste missieve wegens de aanneming van het huisgezin van A.P. Kranendonk voor de kolonie te Westerbeeksloot, tevens met het berigt, om het gem. huisgezin tegen den 1 nov. aanstaande derwaarts te zenden hebben wij dadelijk ons werk gemaakt den gem. Kranendonk hiervan kennis te geven. Doch het spijt ons hieromtrent te moeten berigten dat dezelve ons heeft te kennen gegeven dat zijn oudste zoon en dochter door hem niet zijn kunnen overreeden worden om met hem mede te gaan, doch dat hij met zijn vrouwe en jongste zoon van 10 jaren deniettegenstaande gezind bleef derwaarts te vertrekken. Daar echter hierdoor het gem. huisgezin hierdoor van 5 op 3 hoofden gebracht werde, hebben wij hierin niet durven toestemmen; zonder hierover UEd advies vernomen te hebben, te meer daar hij zeer veel bezwaaren had om de ontbrekende door vreemde kinderen te suppleeren: het zal ons dus bijzonder aangenaam zijn, zoo spoedig UEd doenlijk zijn zal van UEd te mogen vernemen of wij nu niettemin het gem. huisgezin van 3 personen zenden moeten, dan wel of UEd begeeren mogt dat wij in zijne plaats een ander huisgezin met meerder kinderen zouden afzenden, waaromtrent wij verlangen UEd antwoord te gemoet te zien.

Uit een brief van de subcommissie Dordrecht dd 27 oktober 1818: De subcommissie van Weldadigheid te Dordrecht heeft het genoegen ten gevolge de missieve van den 23sten ll. de Perm. Comm. te berigten dat zij uit aanmerking van de geschiktheid van den persoon A.P. Kranendonk gemeend heeft het opgegeven huisgezin, door den weigering van twee kinderen tot drie personen gebracht, tot het opgegeven getal van 6 personen te moeten aanvullen, hetwelk naar wensch gelukt zijnde, gem. huisgezin morgen of overmorgen van hier staat te vertrekken en hetwelk aldus met de noodige stukken voorzien aanstaanden vrijdag te Amsterdam zal kunnen arriveeren, waar wij hetzelve ter verdere verzending aan den Heer Holtrop zullen addresseeren, aan wien even als aan de subcomm. in de plaats van haar nachtverblijf wij hiervan heden hebben kennis gegeven.

Zij horen tot de gezinnen die in de kazerne in Amsterdam worden opgevangen, zie de illustratie boek bladzij 32

Op 5 november 1818 maakt de subcommissie in de Staatscourant melding van het vertrek van het gezin.

Uit een brief van de subcommissie Dordracht dd 20 januari 1819: De subcommissie van Weldadigheid te Dordrecht heeft de eer bij deze de Permanente Commissie te berigten dat zich bij haar vervoegd heeft de oudste zoon van A.P. Kranendonk, vanwege deze subcommissie naar de colonie Frederiksoord vertrokken, die tijdens het vertrek van zijn vader in dienst op een zeeschip zijnde niet in de gelegenheid was, zijn ouders naar gen. colonie te volgen, doch zo nu buiten dienst zijnde, wenschtte hij gaarne in de gelegenheid te zijn zich weder bij zijne ouders te vervoegen. Het is daarom dat wij u vanzijnentwege ten vriendelijkste verzoeken, zoo daar nog eenige mogelijk toe was, hem te veroorloven zich naar zijne ouders te begeven en mede in de colonie te worden opgenomen. Hij komt ons een zeer geschikten persoon voor en is 15 jaren oud.

Uit een brief van Benjamin van den Bosch dd 26 januari 1819: A.P. Kranendonk uit Dordrecht inclineerd wel om zijn zoon bij zich te hebben. De subcommissie zou echter dunkt mij van zijn goed zedelijk moeten overtuigd zijn. In mei, hij zich als matroos had geangageerd. Voor het overige is mij niets bekend wat eenige swarigheid zou kunne doen ontstaan. 2 of zelfs wel 3 kinderen zijn in dit huisgezin ingedeelt. Ik denk echter niet hier door de harmonie zal verloren gaan.

Volgens een brief die ik niet zelf gezien heb maar een Kranendonk-onderzoeker mij meldde, schrijft de subcommissie Dordrecht op 2 februari aan de pc dat de jongen dagelijks bij de subcie aanklopt om alsnog te mogen gaan, en dat hij als een verlaten kind rondzwerft.

Uit de notulen van de pc dd 5 februari 1819: Besloten (...) voorts, dat de jongeling A.P. Kranendonk van Dordrecht kan aangenomen worden, mits de subkommissie goed getuigenis geve van zijn gedrag en hem kosteloos expediere.

Uit een brief van de subcommissie Dordrecht dd 13 februari 1819: De zoon van A.P. Kranendonk vertrekt heden van hier over Gouda en Amsterdam naar Frederiksoord.

Uit een brief van Benjamin dd 20 juli 1819: De kinderen van Kranendonk met verlof naar Dort geweest zijnde, zo is aldaar bij deszelfs moeder achtergebleven Leentje van Meppel, 13 a 14 jaar oud, bij genoemd huisgezin ingedeelt: ten einde - volgens informatie- hare vorige stand, het bedelen te hervatten. Het is een knap en oppassend kind.

Zie voor beloningen voor kolonisten augustus 1819, voor donaties watersnoodramp februari 1820, beoordelingsrapport door de directie juni 1820 en de jaarinkomen over 1820 de desbetreffende files.

Uit een brief van Benjamin dd 20 januari 1820: De zieken in de kolonie zijn meest alles wat beter. De vrouw van sergeant Gilliam, en die van den kolonist Kranendonk, behoren tot de minst gunstigen.

 Uit een brief van Benjamin dd 11 maart 1820: Op den 9e heeft de jongeling, Giel Berkel, ingedeelt bij het Dordrechtse huisgezin - Kranendonk - zonder consent de kolonie verlaten, en volgens informatie de weg naar Dort genomen. Hij is van een aller slegts zedelijk gedrag en heeft ter bekoming van reisgeld, zijne huisgenoten goederen ontvreemd. Hij heeft den ouderdom van 15 jaren bereikt.NB: Giel Berkel staat ook wel te boek als Magiel Berkel.

Uit de Star van oktober 1821: In kolonie no. 1 is de arm van kranendonk, door een paard aan stukken geslagen, weder gezet en in goeden staat van genezing.
Uit de Star van november 1821: De arm van kranendonk, door een paard aan stukken geslagen, is genezen.

 Uit de Star van augustus 1822, het jaarverslag, pagina 659: Bult en Kranendonk bezitten mede reeds ieder een span paarden.
Zoon Bastiaan krijgt verkering met een dochter van proefkolonist Brandsma.

In 1824 wordt daaruit een meisje geboren die niet lang leeft:
- Vledder, Soort akte: geboorte, Aktenummer: 29
Aangiftedatum: 05-08-1824, kind: Gerherdina Kranendonk, Geslacht: V, geboortedatum: 04-08-1824, geboorteplaats: Frederiksoord (Vledder)
Vader: Bastiaan Kranendonk, Moeder: Wiebrig Brandsma
- Vledder, Soort akte: overlijden, Aktenummer: 18
 Aangiftedatum: 11-09-1824, overledene Gerherdina Kranendonk, Geslacht: V, geboortedatum 04-08-1824
Overlijdensdatum: 09-09-1824, Overlijdensplaats: Frederiksoord (Vledder)
Vader    Bastiaan Kranendonk, beroep arbeider, moeder: Wiebrig Brandsma

 In 1826 overlijdt echtgenote Adriana:
 Vledder, overlijdensakte, Aktenummer: 1, Aangiftedatum: 10-01-1826
Overledene: Adriana Roos, Geslacht: V, overlijdensdatum: 10-01-1826, overlijdensplaats: Frederiksoord (Vledder), geboortedatum: 10-11-1770, geboorteplaats Westmaas; beroep arbeidster, dochter van Bastiaan Roos en Adriana Goud
Partner: Adrianus Kranendonk, relatie: echtgenote

 In 1826 trouwt de zoon (dus dat dochtertje in 1824 was buitenechtelijk):
 Vledder, Huwelijksakte, Aktenummer: 3, 3 juni 1826
Bruidegom: Bastiaan Kranendonk, geboortedatum: 24-06-1801, geboorteplaats: 's Gravendeel en Leerambacht, zoon van Adrianus Kranendonk en Adriana Roos
Bruid: Wiebrig Brandsma, geboortedatum: 20-10-1802, geboorteplaats: Van Doniaga (Doniawerstel), dochter van Gerbrand Schelten Brandsma en IJke Jochems

 En dat huwelijk was maar net op tijd:
Vledder, geboorte akte, Aktenummer: 32
Aangiftedatum: 28-08-1826
Kind: Gerben Kranendonk, Geslacht: M, geboortedatum: 27-08-1826, Geboorteplaats: Nijensleek (Vledder)
Vader: Bastiaan Kranendonk, Moeder: Wibrig Brandsma
Waarschijnlijk wonen Bastiaan en Wietske in de desperado-kolonie op het Nijensleeker veld. Later worden zij geplaatst als kolonisten en volgen er na de twee voorafgaande nog acht kinderen.

In 1829 hertrouwt vader Adrianus:
 Vledder, Huwelijksakte, Aktenummer: 2
Bruidegom: Adrianus Kranendonk, geboortedatum: 06-05-1773, geboorteplaats: Oudbeijerland, weduwnaar van Adriana Roos, zoon van Pieter Kranendonk en Pleuntje Kool
Bruid: Hilligjen Roelofs Keiser, geboortedatum: 05-04-1780, geboorteplaats: Steenwyk, weduwe van Wolter Jonkman, dochter van Roelof Keiser en Femmigje Jurriens

 Terwijl Bastiaan de naam Kranendonk in de kolonie hoog houdt, vertrekt de andere zoon (Adrianus) op een gegeven moment. Later woont hij in Hattem en dat is ook de plaats waar vader Adrianus in 1838 overlijdt.
De oudste dochter, Bastiaantje, is voorzover bekend nooit op de kolonie geweest, maar komt wel in de buurt want ze trouwt in Steenwijk.

De naam Kranendonk valt even op de pagina Amersfoortse ingedeelden