Nak

NAK, Frans
Spellingvariaties:	Mak
Levensdata:	geb. 1782 - ovl. 1-5-1855 te Frederiksoord
Subcommissie:	Harlingen
Aankomst:	31-10-1818
Hoevenr. (tot 1823)	Nr. 21
Vorig beroep:
Geloof:	Hervormd
Echtgeno(o)t(e):	Trijntje Annes Steensma, geboren 24-10-1784, ovl. 1-8-1855 te Avereest
Kinderen:	Misschien is er ook nog een oudere zoon mee. In ieder geval zijn mee: - Elisabeth 8-11-1808 te Harlingen - Hermannus 13-11-1811 te Harlingen - Frederika 24-12-1814 te Harlingen Op de kolonie geboren: - Jan 21-2-21 - Klaartje 13-7-24, overleden 11-8-24 Verder in huis: - Francina geb. 8-11-32 te Nijensleek, (kleindochter, kind van Elisabeth)
Overige huisgenoten:	Ingedeeld ene Hendrik Klassen Snijder plus vanaf half november 1818 de zoon van de overleden proefkolonist Stellinga. Van midden 1823 tot juni 1824 Nicolaas Hofman uit het weeshuis van Tholen, van wie een brief op de site staat..
Opmerkingen:	- Ik heb contact met mensen die onderzoek naar de familie Nak doen. Als je die wilt bereiken moet je mij mailen (zie rechtsbovenaan de pagina) en dan stuur ik dat door. De bovenstaande gegevens zijn met die informatie gelijkgetrokken en dus NIET meer uit de onbetrouwbare bevolkingsadministratie MvW afkomstig. Enkele feiten uit hun informatie: De patroniem van Frans is Hermanus. Frans en Trijntje trouwden 27-5-1806 in Harlingen. Zijn meeste familieleden waren RK, alleen hij was NH. Zijn voorgeslacht woonde altijd al in Harlingen. Er zijn ook twee doodgeboren kindjes in het hywelijk geweest die allebei Hermanus gedoopt werden. Pas de derde hermanus bleef dus in leven. - Zie over de subcommissie Harlingen ook dit stukje op de site.
Koloniale carrière
Samengevat:	Onopvallend, al zou hij volgens de lijst met jaarinkomens over 1820 tot de topverdieners moeten horen. Reikt nooit hoger dan koperen medaille, blijft altijd op de kolonie.
In het boek:	Hij is bij alle gebeurtenissen waar alle kolonisten bij zijn, maar zijn naam staat alleen op bladzijde 384, zijn aankomst uit Harlingen wordt gemeld op bladzijde 35. Iets over zijn subcommissie op de bladzijden 253 en 279.
Fragmenten uit de archieven
Uit de voordrachtsbrief van de subcommissie Harlingen dd 10 oktober 1818: Dat op de door ons gedane uitnodiging zich als zeer genegen om naar de kolonie te Westerbeeksloot te vertrekken hebben aangegeven. a) Frans Nak van beroep arbeider, oud 34 jaar gehuwd met Trijntje Annes, oud 32 jaar, hebbende drie kinderen, als een jongen van 7 en twee meisjes van 4 en 10 jaren. Dit huisgezin is behoeftig en geniet winterdag eenige onderstand van de armenkas. Uit een brief van Benjamin dd 23 november 1818 over het opnemen van een kind van Stellinga: Aan Frans Mak is het zelfde vergund ten aanzien van den 15 jarige zoon. Uit een brief van Benjamin dd 2 juni 1819 naar aanleiding van het besluit van de Permanente Kommissie om verdiensten van ingedeelde kinderen niet meer aan de pleegouders te laten toevallen: (...) en Mak zouden gaarne op den ouden voet hebben gecontinueerd, dewijl zij doorgaans ƒ 2=10- uitbetaald kregen en s'wekelijks hunner schulden gedeeltelijk aflegden, welke volgens de eerste bepaling zo zeer toenam, dat Mak zijne schuld van slegts ƒ 9=.- binnen 3 weken met nog ƒ 7- vermeerdert zag. Zie voor beloningen voor kolonisten augustus 1819, voor donaties watersnoodramp februari 1820, beoordelingsrapport door de directie juni 1820 en de jaarinkomen over 1820 de desbetreffende files. Gezinsuitbreiding februari 1821, Vledder, geboorteakte, 22 februari 1821, aktenr. 5 Kind: Jan Nak, geboren te Frederiksoord (Vledder) op 21-02-1821, zoon van Frans Nak, beroep: arbeider; oud: 39 jaren, en Trijntje Annes, oud: 37 jaren. Uit een brief van Benjamin dd 27 oktober 1822: Eindelijk heb ik de eer te vragen, authorisatie in het geven van ontslag uit de kolonie aan Hendrik Klaasen Snijder den 1 november 1818 met den kolonist Nak van Harlingen in kolonie N1 aangekomen. Gezinsuitbreiding in juli 1824 Vledder, geboorteakte, 13 juli 1824, aktenr. 23 Kind: Klaartje Nak, geboren te Frederiksoord (Vledder) op 13-07-1824, dochter van Frans Nak, beroep: arbeider; oud: 40 jaren, en Trijntje Annes, oud: 33 jaren. (het kind overlijdt 12 augustus) EN LATER: Vader Frans Nak overlijdt in 1855 in Frederiksoord, 73 jaar oud. Vijf dagen na zijn dood trekt echtgenote Trijntje Annes weg uit Frederiksoord. Ze gaat inwonen bij haar dochter Frederika (zie verderop) die is getrouwd met Giliam Klaver, zoon van de proefkolonist Klaver. Dit stel is geplaatst als vrijboer bij de Ommerschans, enkele hoeven verwijderd van Hermanus Nak, ook vrijboer rond de Ommerschans (zie onder). Ten huize van haar dochter overlijdt Trijntje Annes enkele maanden later, 70 jaar oud. Dochter Elisabeth Nak verlaat in 1830 de kolonie. In 1832 bevalt ze in Nijensleek, vermoedelijk in de desperado-kolonie (zie boek blz. 364). Vledder, geboorteakte, 9 november 1832, aktenr. 34 Kind: Francina Nak, geboren te Nijensleek (Vledder) op 08-11-1832, dochter van NN NN en Elizabeth Nak, oud: 24 jaren. Het kind gaat naar haar grootouders Nak, terwijl Elisabeth zo verstandig is zelf buiten de kolonie te blijven, zodat ze geen veroordeling voor 'onzeedelijk gedrag' aan de broek kan krijgen. Het kind, Francina dus, verlaat op vijfjarige leeftijd de kolonie, vermoedelijk naar haar moeder, maar van Elisabeth en haar kind is verder geen spoor gevonden. Zoon Hermanus Nak, ook wel Hermanus Fransen Nak, trouwt met een van de vele ingedeelde wezen uit Tholen, Willemijna of Willemina Christina Hendrikse. Ze beginnen als arbeidershuisgezin in Veenhuizen, worden meteen daarop kolonist en binnen een jaar vrijboer. Een bliksemcarrière dus, hij moet wel een hele goede werker zijn. Rond 1857 wordt hij ook nog eens bevorderd tot wijkmeester voor Ommerschans-Buiten. Zie voor hun talrijke nageslacht de genealogiepagina van Edwin Drenth Dochter Fredrikje of Fredrica Nak trouwt dus met Giliam Klaver, zoon van de proefkolonist Dirk Klaver, wiens file elders op de site staat. Ze wonen kort in Nijensleek, vermoedelijk de desperado-kolonie, en krijgen dan een koloniale hoeve waarop per 1839 bevordering volgt tot vrijboer bij de Ommerschans. Blijkbaar doen ze dat héél goed, want als in 1859 de Staat de gestichten overneemt van de Maatschappij van Weldadigheid, zijn ze nog steeds vrijboer en komen ze als zodanig op de loonlijst van de Rijkswerkinrichtingen. Hun nageslacht staat op dezelfde genealogiepagina als hierboven genoemd. De in Frederiksoord geboren Jan Nak krijgt april 1838 drie maanden verlof om een dienstbetrekking te zoeken, maar keert na drie maanden onverrichterzake terug. Hij gaat dan enkele jaren inwonen bij broer Hermanus. Krijgt 1 mei 1843 opnieuw verlof en keert dit keer na zes maanden weerom. Het jaar daarop gaat hij in de gewone kolonie wonen en daar vindt hij een bruid, Jacobina Berendina Kolkers, dochter van de fabrieksbaas in Wilhelminaoord. Ze trekken samen weg, hun zoon wordt geboren in Kampen, zie de genealogische website Familie Pasman. Volgens de genealogie site Den Helder is Jan dan machinist.