VISSER, Klaas

Spellingvariaties:
 Nicolaas Visser  
Levensdata:
 gedoopt 23-12-1787 (Zwaag) - ovl. 14-7-1863 (Norg)    
Subcommissie:
 Grootebroek
Aankomst:
 31-10-1818
Hoevenr. (tot 1823)
 Nr. 10  
Vorig beroep:
  
Geloof:
 Hervormd
Echtgeno(o)t(e):
 Marijtje (Maria) Ruiter 7-2-1789 (Grootebroek) tot 29-7-1848 (Norg) 
Kinderen:
 - Jantje geb. Grootebroek 5-11-1808, ged. 28-11-1808
- Trijntje geb. Grootebroek 29-7-1810, ged. 19-8-1810
- Niesje geb. Grootebroek 29-9-1811, ged. 20-10-1818
- Dirk geb. Grootebroek 27-12-1812
- Grietje geb. Grootebroek 12-6-1817

Op de kolonie geboren:
- Koosje geb. Frederiksoord 8-4-1820
- Nicolaas geb. Frederiksoord 25-11-1822
- Jan en Remmelt geb. Wilhelminaoord 5-7-1825 (tweeling)
- Maria geb. Wilhelminaoord 21-10-27  - ovl. 3-10-1843 (Veenhuizen)
- Catharina geb. Frederiksoord 21-11-30
- Antje geb. Frederiksoord 20-4-33 
Overige huisgenoten:
   
Opmerkingen: - Ik heb contact met mensen die genealogisch onderzoek naar Visser gedaan hebben. Bovenstaande gegevens zijn gebaseerd op hun gegevens, dus niet meer op de vaak ondeugdelijke kolonie-administratie. Als je hun wilt bereiken moet je mij mailen (zie rechtsboven) en dan stuur ik dat door.  

Koloniale carrière
Samengevat:
 Bij aankomst de jongste van alle kolonisten. Begint zeer voortvarend en wordt heel snel onderopzichter, maar zakt dan weg, naar eigen zeggen door zijn grote aantal kleine kinderen. Kan goed brieven schrijven, blijft zijn hele leven onder koloniale hoede, evenals sommige van zijn kinderen.
In het boek:
 Bij naam op de bladzijden 88, 118, 123, 169, 213, 218, 237, 247-248, 370, 381 en verder natuurlijk bij de beschreven gelegenheden waar alle kolonisten aanwezig zijn.

Fragmenten uit de archieven


Uit de voordrachtsbrief van de subcommissie Grootebroek dd 31 oktober 1818:
     Wat de gesteldheid van hetzelve betreft.
     De man, oud bijna 38 jaar, is van goede ligchaams krachten voorzien, heeft de noodige kennis van den landbouw en is met een, in zijnen kring, boven middelmatig verstand bedeeld, waar door hij de colonie niet ongeschikt zoude zijn.
     De vrouw heeft eene ouderdom van 29 jaar en konde, jong zijnde, gemakkelijk zich in de vrouwelijke werkzaamheden der kolonie bekwamen. De kinderen hebben eene ouderdom van 12 tot 1 jaar.

Uit een brief van Benjamin van den Bosch dd 16 december 1818: Visser is op de betalingslijst zijne geheele verdienste uitbetaald, eenige buitengewone uitgaven doen moetende is zulks door den 2. assessor geaccordeerd.

Uit een brief van Benjamin dd 6 januari 1819: Terwijl ik als leden van den raad van toezigt, ter nadere aprobatie aan de Kommissie voorstel Klaas Visser en Jan Butt welke door mij provisioneel waren benoemd.

Uit de Star van januari 1819: (...) brief van dominee de Kemper over de godsdienstige toestand van de kolonie. Hij maakt daarin melding van een brief die hij gekregen heeft van kolonist Visser, "bevattende zijne vreugde-betuiging over de geschonkene gelegenheid tot het uitoefenen van den openbaren Godsdienst".

Op 9 januari 1819 en 20 januari 1819 zit Visser als lid van de Raad van Toezicht bij de in het boek beschreven tuchtzittingen over de affaire Burks, die al snel de affaire Dikkeboom wordt..

Uit een brief van Benjamin dd 15 februari 1819: De grond achter Visser, die men thans ploegd, is bijzonder goed. (...) Al de greppen aan deze zeiden van de weg, die naar het grote gebouw en het Broek loopt, leggen geheel schuin. Zo dat Visser met zijn land achter zijn buurman Westervelt, deze achter Weender enzovoorts heen schiet.

Uit een brief van Benjamin dd 12 juni 1819 na de inspectie van goederen: Te meer nog heeft het mij getroffen, dewijl ik onder de schuldigen ook eenige onzer best oppassendste kolonisten, ja zelfs de beider leden van den Raad van toezieners, aantreffen.

Zie voor beloningen voor kolonisten augustus 1819, voor donaties watersnoodramp februari 1820, beoordelingsrapport door de directie juni 1820 en de jaarinkomens over 1820 de desbetreffende files.

Uit een brief van Benjamin dd 29 december 1819: Visser, Westerveld en beide de joden hebben de beste gronden gehad. Alleen Westerveld heeft in aardappelen, zijne huur geheel afbetaald.

Gezinsuitbreiding in april 1820 Vledder, geboorteakte, 8 april 1820, aktenr. 9
Kind: Koosje Visser, geboren te Frederiksoord (Vledder) op 08-04-1820, dochter van Nikolaas Visser, beroep: arbeider; oud: 32 jaren, en Maria Ruiter, oud: 30 jaren.

Als Visser na deze geboorte een brief heeft geschreven dat hij door 'mijn vele en alle nog jonge kinderen' de kost op de kolonie niet kan verdienen (boek blz. 247), besluit de pc:

Uit de notulen pc dd 15 mei 1820:
     Dat wat de brief des kolonist Visser aangaat, het de Kommissie gebleken is uit de sterkte van dit huisgezin en de jongheid der kinderen, dat de man voornamelijk alleen de kost zou moeten verdienen en hiertoe te zwak is, indien hij 3 dagen 's weeks op zijn eigen akker arbeiden moet; dat hij uit dien hoofde valt in de termen van art. ... (opengelaten) van het reglement der noodige huishouding opgegeven, als onderstand behoevende; dat de Kommissie uit dien hoofde besloten heeft, aan genoemden Visser wekelijks toeteleggen de som van twee guldens, boven de gewone verdiensten van 3 dagen in de week, tot zoo lang de arbeid op zijnen grond verrigt zal zijn, en hij dus meerder dagen 's weeks voor eigen rekening zal kunnen arbeiden, met herinnering tevens, dat aan zoodanige toelage het verlies verbonden is van over de voortbrengselen van zijnen grond zelf te kunnen beschikken, uit gedrukt bij art. ... (opengelaten) van het gemelde reglement, welk een en ander door den Direkteur aan gem. kolonist zal worden medegedeeld.

In een brief van Anthonie Brouwer dd 5 juni 1820 noemt hij Visser 'een slecht spinner', maar rekent hij hem niet tot de brutalen.

Uit de notulen pc 4 november 1820: (...) de kommissie van toevoorzigt bij een te roepen, na alvorens het lid Visser door den kolonist onderopzigter Meder te hebben doen vervangen

Uit de notulen pc dd 9 september 1821: (...) en eindelijk de kolonist Klaas Visser uit no.1 voor 8 dagen gevangenis, als zijnde hij zoo veel dagen over de bij zijn verlof bepaalden tijd buiten de kolonie gebleven.

In het 19 februari 1823 gedateerde schoolrapport over 1822 wordt ook genoemd als ' hebbende uitgemunt in gedrag en vorderingen: Jantje Visser',



Daarna blijft het gezin zich gestaag uitbreiden (zie bovenin bij ‘Kinderen'), Ze verhuizen in 1825 naar kolonie 2, dan keert Visser in 1830 als wijkmeester terug in kolonie 1, maar wordt hij een jaar later als gewoon kolonist geplaatst in kolonie 3 en vertrekt hij tenslotte in 1838 naar Veenhuizen III als arbeidershuisgezin. Daar zullen ze altijd blijven.


In de tussentijd heeft Klaas Visser ook een rol gespeeld in de affaire rond de "Vluchtige beschrijving" in 1828. Visser schreef een verweerschrift tegen dit voor de Maatschappij belastende werkje, dat in de Vriend des Vaderlands geplaatst werd. Het was ook Visser die suggereerde dat de voormalig onder-directeur Wardenburg (zie externe link) de schrijver van de "Vluchtige beschrijving" zou zijn.
    De tegenstanders van de Maatschappij brachten weer in dat Visser niet de schrijver van het verweerschrift zou zijn, maar meester van Wolda, met wie Visser vaak gezien werd de laatste tijd. Visser zou niet in staat zijn een goede brief op te stellen.
    Wardenburg gaat er, in het boekwerkje met zijn reactie, overigens wel van uit dat Visser de brief zelf geschreven heeft, al voegt hij toe dat deze sterk onder de invloed moet hebben gestaan van het bestuur van de kolonie. In zijn boek heeft hij het dan ook over "Visser en komp.".


Echtgenote Maria/Marijtje overlijdt in 1848 in Veenhuizen. Klaas Visser overlijdt daar als langstlevende van de eerste proefkolonisten in 1863.




 Twee zoons trouwen in Veenhuizen en blijven op de kolonie:
- Nicolaas in 1846 met een kolonistendochter en zelf wordt hij kolonist-wijkmeester en later vrijboer; een zoon van hem schopt het tot notarisklerk - zie genealogie Zwiers (zie bij VI.S op die pagina).
- Remmelt in 1850 met een kolonistendochter en ook hij wordt zelf kolonist, een van zijn zoons wordt later hulponderwijzer in Veenhuizen.


De rest zwermt uit. Zoon Jan blijft in Drenthe en trouwt in Vries, zie het geslacht Vedder van Yde (bij nr. V.15), de meesten gaan naar het Westen, dochter Grietje trouwt in 1837 te Purmerend, zie kwartierstaat d'Engelbronner, zoon Dirk trouwt in 1840 als 'dienstknecht' in Bovenkarspel met een 'dienstmeid', zie ook de kwartierstaat Kuperus.
Er blijkt ook een dochter Liefje te zijn. Die is niet meegekomen naar de kolonie (op de aankomstlijst, boek blz. 38/39, staat ook dat de Vissers aankwamen met 5 kinderen), maar ze is wel een dochter van Klaas Visser en Marijtje en ze trouwt 1827 te Avenhorn als 'dienstbode' met een 'landman', zie in de genealogie van de familie Spaans.(zoek Winder, Cornelis of Visser, Liefje)