Tucht voor 'Weezen, Vondelingen en Verlatene Kinderen' bij het EERSTE gesticht te Veenhuizen

1833 - 1835

De tuchtraad wordt deze periode net als de voorafgaande voorgezeten door Jannes Poelman, adjunct-directeur van dit gesticht.

Leden van de raad zijn:
● De onderdirecteur binnen het gesticht Jacob Kluvers. Tot hij op 1 mei 1834 wordt bevorderd tot adjunct-directeur van het tweede gesticht. Op diezelfde datum begint als nieuwe onderdirecteur binnen Kornelius Laarman en zit hij voortaan in de raad.
● De onderdirecteur buiten Gerrit Harms Kuipers
● De zaalopzieners Jan Hendrik Kloekers en Laurens Vrieze in 1833 en 1834.
Dan bedenkt men dat volgens het reglement (zie bij Reglementen) er elk jaar nieuwe zaalopzieners in de raad benoemd moeten worden. De al sinds 1829 zitting hebbende Kloekers en Vrieze moeten opstappen en in 1835 zitten de zaalopzieners Jan Danens en Jacob Meijer in de raad.
● De boekhouder binnen Leonardus Coelen (voormalig arbeiderskolonist), die als secretaris de notulen maakt. Wat in de transcripties niet te zien is, is dat Coelen het vel papier eerst consciëntieus linieert voor hij het extract maakt.

Bovendien noteert Coelen af en toe het weesnummer van een betrokkene en dat maakt het eenvoudiger om hem of haar te identificeren.

In 1833 zijn er 16 zittingen van de raad, waarin twintig weeskinderen terecht staan die of worden beschuldigd van voornemen tot desertie of van desertie. Andersoortige zaken komen dat jaar niet voor!
De directie is erg zuinig met het geven van verlof voor familiebezoek en zou zich eens achter de oren kunnen krabben hoe verstandig dat is, gezien al die wezen die weglopen omdat ze hun familie weer eens willen zien.

Het gat tussen de zitting van 30 oktober 1833 en die van 13 maart 1834 is wat erg groot. Het kan zijn dat er zittingen missen, het kan ook zijn dat niemand het verstandig vindt om in de wintermaanden te deserteren.

In 1834 zijn negentien zittingen. Vier keer vergadert de raad twee keer op één dag, De hoofdmoot blijft desertie, wat interessanter wordt als er naar motieven gevraagd wordt (13-09-1834b, 20-09-1834). Berouw en leeftijd zijn verzachtende omstandigheden (12-11-1834). Naast desertie zijn er diefstalletjes en verwaarlozing kleding.

In 1835 zijn zestien zittingen, waarin elke mogelijke vorm van overtreding voorkomt. Van verwaarlozing van gebreide borstrokken tot ongehoorzaamheid, van vechten op de zaal tot zonder verlof de kolonie verlaten.



Zitting
Betrokkenen
23-01-1833
● Jacob Christoffel Crediet: weggelopen naar zijn ooms Evert & Lukas Prinse in Heerenveen.
09-02-1833
● Sjourd Harmen Wennings: N. 1355, van desertie teruggebracht door politie dienaar Lucas Hoeksema op last van de Grietman van Haskerland
12-02-1833
● On(n)o Dijkstra N.1766: desertie 2e maal, daarna bedelarij en uitventen van liederen, haveloos, onrein, Politie dienaar Lucas Hoeksema van de Grietenij Haskerland, bevestigt zijn verhaal; straf + voorstel Ommerschans
02-04-1833
● Cornelis van Opzeeland:  desertie met verkoop kledingstukken.
10-04-1833
● Cornelis van Opzeeland: herhaalde desertie, teruggebracht door Zaalopziener Meijer; voorstel Ommerschans
22-04-1833
● Carel Hendrik Flos: desertie, teruggebracht door L. van der Hoek, suppoost belast met een transport kinderen uit Haarlem.
22-05-1833
● Isaac Tange: desertie, teruggebracht door politie dienaar Jan Hendrik Cats op last van de Grietman van Opsterland
04-06-1833
● Maria Louisa Catharina Vack: desertie naar Haarlem + verleiding tot desertie van Cathatrina de Veer, die nog uit Haarlem zal worden teruggebracht
● Bartholomeus Vrouwenfelder: desertie, teruggestuurd door de  adjunct-directeur van de vrije koloniën J. Bersma
● Pieter Feds Fikkerman: desertie, ook teruggestuurd door adj dir Bersma
11-06-1833
● Robbert Walgraven Gustaaf Albert Vonk: voornemen van desertie, ontdekt door Onder Directeur Buiten
● Theodorus van Nispen: voornemen van desertie, ontdekt door Onder Directeur Buiten
09-07-1833
● Sybren L. Hoffenga: desertie, teruggebracht door politie dienaar  J. Jaarsma van Franeker
23-07-1833
● Abraham Waarsdijk: desertie, teruggebracht met transport kinderen uit Amsterdam
16-09-1833
● Jan Kloosterman: N. 1646, voornemen van desertie, aangebracht door politie dienaar J. J. Noort
● Klaas Ledstra N. 1578: voornemen van desertie, aangebracht door politie dienaar J. J. Noort
26-09-1833
● Frans Hendrik Ietswaart: desertie 3e maal; voorstel Ommerschans
03-10-1833
● Louisa Hekke: desertie, teruggebracht door familie; zegt hiertoe verleid te zijn door Johanna Karsten, die samen met haar en Marragretha Scheve deserteerde
19-10-1833
● Catharina Johanna Karsten: desertie en overhalen tot desertie van Louisa Hekke
30-10-1833
● Margaretha Scheve: desertie, teruggebracht uit Meppel door Brigadier Veldwachter Willem Overes
13-03-1834
● Iempje van Dijk: diefstal van goederen van Johanna Staphorst, Susanna Staphorst en koloniale goederen, aangeklaagd door zaalopziener L. Vrieze; verkocht goederen aan Johanna Dettingmeijer, Marie Louise Vack, Jacoba Montemus en in bewaring gegeven aan M. Tichelaar als onderpand
21-06-1834a
● Anna Maria Dettingmeijer: diefstal halsdoek van Johanna Petronella van Gerven
21-06-1834b
● Jacob Bakker: desertie
28-06-1834a
● Jacob Koorman: poging tot desertie
28-06-1834b
● Anna Maria Dettingmeijer: verwaarlozing koloniale kleding en zoek maken 2 hemden
05-07-1834
● Lammert de Vries N. 870: desertie
19-07-1834
● Egbert Aarmans N. 1381: desertie
● Jan Schenkermans N. 1266: desertie
● Johannes Franciscus Beekman N. 1397: desertie
26-07-1834
● Lammert de Vries N. 870: diefstal uit de zaal van een bonte doek
09-08-1834
● Jacobus van Dalen N. 2227: desertie
● Casper Alexander Siegers N. 2231: desertie
16-08-1834
● Jacobus Gossens, diefstal van 25 ct in zilvergeld van wees uit zijn eigen zaal
06-09-1834
● Klaas Ooms: desertie
13-09-1834a
● Johannes Dikkeboom N. 1033: diefstal wortelen uit tuin der Maatschappij
● Sjoerd Lambertus Wijngaarden N. 1758: diefstal wortelen uit tuin der Maatschappij
● Karel Roerebach N. 2032: diefstal wortelen uit tuin der Maatschappij
13-09-1834b
● Klaas Zeilstra N. 1578: desertie, recidive, zie proces verbaal 16 september 1833
20-09-1834
● Klaas Oostmeijer N. 1031: desertie
27-09-1834
● Johannes Baptiste Bogaart: verkoop twee gebreide borstrokken
04-10-1834
● Jacobus Beekman: diefstal van een gebreide borstrok, aangeklaagd door zaalopziener J. Meijer
12-11-1834
● Hendrik van der Landen: desertie
06-12-1834a
● Jacobus Koopman N. 486: desertie voor de derde maal: voorstel: Ommerschans
06-12-1834b
● Bernardus Petrus Robert: desertie
03-01-1835a
● Pieter Redeker: diefstal 2 pijen broeken en 1 borstrok
03-01-1835b
● Hendrik van der Landen: desertie
02-05-1835
● Willem Gorter: verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Johannes Danko: verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Cornelis Witzier: verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Daniel van Boesem:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Jan Maaijaart:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Jacob Krediet:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Johannes Kans:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Rijer Kos:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Gerrit den Uijl:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Jan Maarten Bontekoe:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Jan Hans Heere:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Gerrit de Munnik:verwaarlozing of diefstal 1 gebreide borstrok
● Pieter Gorter:verwaarlozing of diefstal 2 gebreide borstrokken
19-09-1835a
● Christiaan Munger: diefstal van kaas van een wagen
● Carel Buges: diefstal van kaas van een wagen
19-09-1835b
● Maartje Metzelaar: diefstal van een rok van Maria Smit (die op de ziekenzaal was)
03-10-1835
● Hubertus Correllier: diefstal schoongaren van de fabriek waar hij werkzaam was
10-10-1835
● Hermanus Zwiers: verzet tegen de hoevenaar H. Gerrits Timmermans
24-10-1835
● Barend Waijpert: doorgaande onzondelijkheid
● Antje Indorp: diefstal van drie halsdoeken van de wezen Margaretha Mulder? en Antonia        Sommer?
07-11-1835a
● Christoffel Wijnants: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Barend Sluiter: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Jan van den Berg: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Jan Cornelis Straten: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Adrianus Veltman: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Fedde Geldersma: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Harings Westra: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Lieve Kok: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Willem Bijlsma: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Pieter de Helder: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener Akkerman Bak
● Maarten Bontekoe: ongehoorzaamhei tegen zaalopziener Akkerman Bak
07-11-1835b
● Jan Jansen: diefstal van een boezelaar van de wees Theodora Vrolijk
07-11-1835c
● Christiaan Schreuder: desertie
● Dirk Krijns: desertie
14-11-1835a
● Johanna Kirast?: onderling vechten in de zalen
● Catharina Miserius: onderling vechten in de zalen
● Alida de Groot: onderling vechten in de zalen
14-11-1835b
● Antonie de Raaf: baldadigheid
● Arie van den Berg: baldadigheid
● Arend Verbeek: baldadigheid
Getuigen: Maria Gerritsen, Maria Wijsenstijn en Grietje Heitman.
28-11-1835a
● Jan van Tilburg: vechten in de zaal en opzettelijk de wees A. S. de Prado geslagen
28-11-1835b
● Johannes Hasseling: moedwillige braak door overklimming als andersints aan de hekken op de binnenplaats
● Gerrit Jan Simons: moedwillige braak door overklimming als andersints aan de hekken op de binnenplaats
● Hendrik Faber: diefstal ingekuilde wortelen
● Theodorus Robert: diefstal ingekuilde wortelen
● Joseph Kesenberger: diefstal ingekuilde wortelen
● Frans de Haase: diefstal ingekuilde wortelen
05-12-1835
● Evert Evertz: poging tot desertie
● Pieter Mulder: poging tot desertie