Tucht voor 'Weezen, Vondelingen en Verlatene Kinderen' bij het EERSTE gesticht te Veenhuizen

1838 - 1840

De tuchtraad wordt deze periode voorgezeten door Jannes Poelman, adjunct-directeur van dit gesticht.

Leden van de raad zijn:
● De onderdirecteur binnen het gesticht Augustinus Matthias Jacobus Textor.
● De onderdirecteur buiten Gerrit Harms Kuipers
● De zaalopzieners Jacob Meijer en Johan van de Ven in 1838.
De zaalopzieners Laurens Vrieze en Herman Frans Kalfs in 1839.
De zaalopzieners Arend van den Berg en Johan van de Ven in 1840.
● De boekhouder binnen Leonardus Coelen (voormalig arbeiderskolonist), die als secretaris de notulen maakt. Wat in de transcripties niet te zien is, is dat Coelen het vel papier eerst consciëntieus linieert voor hij het extract maakt.

In de kolom 'Betrokkenen' staan degenen die als aanklager of beschuldigde of getuige of slachtoffer in het verslag staan.

De zittingsverslagen uit 1838 en 1839 bevinden zich in de doos met invnr 1618, die van 1840 in de doos met invnr 1619.

In 1838 zijn er negen zittingen (als althans alle verslagen bewaard zijn gebleven). Met enkele personen ertussen waar een heel verhaal aan vastzit, zoals Hendrik de Vries (04-08-1838) en de terloops even genoemde Johan Bauer (11-08-1838).

In 1838-1839 gaat de Maatschappij er toe over om op ruimere schaal dan eerst bedelaarskinderen op te nemen in het wezengesticht. Het preciese besluit daartoe zal ik nog op de site plaatsen.

In 1839 zijn zestien zittingen. Bijzonder zijn de verlangens van sommige jongens om naar de Ommerschans te gaan (26-10-1839c), waar ze zich blijkbaar meer op hun gemak voelen dan in Veenhuizen. De in die zitting meespelende Joseph Keesenberg is zo'n bedelaarskind dat in de wezenregisters niet terug te vinden is, maar alleen in de bedelaarsregisters.

In 1840 zijn er dertig zittingen. Een aantal namen komt steeds weer voor, jongen die steeds opnieuw weglopen. Als de raad er genoeg van heeft, gaan ze naar de strafkolonie op de Ommerschans.



Zitting
Betrokkenen
13-01-1838
● Benoemd als leden van de raad de zaalopzieners Jacob Meijer en Johan van de Ven.
● Dirk de Haas en Coenraad Klijdijk: aardappelen ontvreemd.
● Pieter Jansen en Arie Krants: wortelen gestolen.
17-03-1838
● Coenraad Klijdijk: verkoop 2 paar kousen
● Jan van Elteren: verkoop wollen borstrok en 1 paar kousen
● Hubertus Corieljé: diefstal katoenen hemd van de wees Jan Maat
09-06-1838
● Pieter Helder: poging tot diefstal van een hemd
● Hendrik Brons: diefstal van 22 ct
● Christoffel de Boer: diefstal van 25 ct koloniaal geld
23-06-1838a
● Anthony Martinus Bekkers: desertie, volgens hemzelf overgehaald door de nog voortvluchtige Johannes Smallenburg
23-06-1838b
● Cornelia Kamphuizen: desertie, teruggebracht door zaalopziener v.d.Ven
● Lucas van der Vijg: desertie, teruggebracht door zaalopziener L. Harmeling
04-08-1838
● Hendrik de Vries: desertie
11-08-1838
● Hendrik Brons: desertie ( weggelopen met de nog voortvluchtige Johan Bauer)
13-10-1838
● Willem Adrianus Meijer N. 682: desertie
● Luca van der Vijgh N. 1110: desertie
● Arie Bernardus van den heuvel N. 1258: desertie
03-11-1838
● A. G. H. Klaasen: diefstal 50 ct
26-01-1839a
● Zaalopzieners Jacobus Meijer en Johan van de Ven worden als leden van de raad ontslagen en de zaalopzieners Laurens Vrieze en Herman Frans Kalfs als leden van de raad benoemd
● Johannes Sommeling: baldadigheid en belediging van zaalopziener L. Vrieze
● Jacob Smink: baldadigheid en belediging van zaalopziener L. Vrieze
● Jacob van Leeuwen: baldadigheid en belediging van zaalopziener L. Vrieze
26-01-1839b
● Dirkje Fuchs N. 1805: diefstal 20 ct
● Christiaan Klets: zoek maken pijen broek
● Barend van Leeuwen: zoek maken pijen buis
09-03-1839
● Aagje ten Hoope: diefstal 1 hemd van de wees Leentje Bos en 1 hemd van de wees Berendina Buis
21-03-1839
● Leendert de Goederen: heeft Pieter de Helder met een mes in de arm gestoken bij het onderling stoeien en vechten
11-05-1839
● Gijsbertus Gerardus Jansen: desertie
● Petrus Wind: desertie
06-06-1839
● Alida Goosen: diefstal van 60 ct
● Gerardus Johannes Jansen: diefstal een gulden 55 ct
● Maria Vorst: diefstal van 2 gebreide borstrokken
12-10-1839a
● Johannes Boelens: desertie
12-10-1839b
● Albert de Boer: desertie
26-10-1839a
● Freerks Sybrand van Veen: diefstal f 3,-
● Feeke Poort: diefstal ingekuilde wortelen
● Johannes Pernets: diefstal ingekuilde wortelen
26-10-1839b
● Anna Droogsma: desertie met vrijwillige terugkeer
26-10-1839c
● Albert de Boer: desertie, premie betaald aan K. Oosterwoud en Veldwachter Stavast
● Joseph Keesenberg: desertie
01-11-1839
● Freerk Sybrans van Veen: desertie
07-12-1839a
● Elisabeth Johanna Steurman: diefstal 57 1/2 ct van C/J van Steel
● Dina Krieger: zoek maken van een borstrok
07-12-1839b
● Hermanus Scholten: weigering dienstwerkzaamheden gelast door wijkmeester M. Huisman
07-12-1839c
● Jan Backer: desertie
● Christiaan Kraan: desertie
14-12-1839
● Johannes Theodorus Meijers: diefstal van eigen goederen van wezen
● Geert Jorissen: diefstal van eigen goederen van wezen
● Geertruida van Dieën: diefstal van eigen goederen van wezen
21-12-1839
● Willem Nicolaas Servasius van Eek: desertie
03-01-1840
● zaalopzieners Lourens Vrieze en Harmen Frans Kalff als leden van de raad ontslagen en zaalopzieners Arend van den Berg en Johan van de Ven als leden van de raad benoemd.
● Jan Bakker: desertie
● Christiaan Kraan: desertie
● Egbert Kuiper: desertie
17-01-1840a
● Petronella Werler: baldadigheid bij en om de zaal van zaalopziener L. Vrieze
● Maria Franciscus: baldadigheid bij en om de zaal van zaalopziener L. Vrieze
17-01-1840b
● Cornelia van Vliet: diefstal katoenen garen van de fabriek
● Jacob van Leeuwen: diefstal 1 hemd van de wees Joseph Pieketti
● Rein Frederiks Akkerboom: verwaarlozing van een borstrok, een paar kousen en een halsdoek
17-01-1840c
● Pieter Struiks: desertie, vrijwillige terugkeer
25-01-1840
● François Provost: diefstal van f 1,- 1/2ct van de wees F. de Vrugt
07-02-1840
● Yda Overbeek: desertie
● Johanna ???? (waarschijnlijk Bremeke N. 446): desertie
14-02-1840
● Jacob Jansen: desertie
21-02-1840a
● S. de Groot: diefstal van in totaal f 2,05 van de wezen J. Verbaas?, S. Dik ? en J. Glazer
21-02-1840b
● Hubertus Kerkhoven: desertie
● Johannes Pernet: desertie
06-03-1840
● Dirk de Haas: diefstal van aardappelen uit de keuken
05-04-1840
● Michael Fornati: desertie
● A. C. Gosseling: desertie
11-04-1840a
● Engbert Noondje (Reintje Egberts Noondtje N. 458): desertie
11-04-1840b
● Jan Bakker (N. 464) : desertie
● Johannes Visser: desertie
11-04-1840c
● E. S. Dijkema: verkoop nieuw hemd en gebreide borstrok aan de ontslagen wezen van Meekeren en G. Lantrok
09-05-1840
● Gerrit Julius Heijl: desertie
16-05-1840
● Hendrik Jan de Baas: desertie
06-06-1840
● Johannes Jacobus Verstraaten: desertie, aangehouden door de Directeur der Koloniën in Oosterwolde
20-06-1840
● Johannes Jacobus Verstraaten: desertie
11-07-1840
● Cornelis Hubertus Ledekerk: desertie
07-08-1840
● Pieter van Zijl: desertie
● Petrus Wind: desertie
● Gabriel Bruggeling: poging tot desertie, aangehouden door zaalopziener L. Harmeling
● Alexander Franssen: poging tot desertie, aangehouden door zaalopziener L. Harmeling
● Carel Frederik van Biezen: poging tot desertie, aangehouden door zaalopziener L. Harmeling
14-08-1840
● Joseph Struijlaart: desertie, vrijwillige terugkeer
04-09-1840a
● Cornelis van der Ree: betrapt door wijkmeester R. Oost met zak met ijzerwaren om te verkopen
● Pieter Drijfhout: betrapt door wijkmeester R. Oost met zak met ijzerwaren om te verkopen
● Jan Trompetter: betrapt door wijkmeester R. Oost met zak met ijzerwaren om te verkopen
04-09-1840b
● Christiaan Kraan: poging tot desertie verhinderd door een opziener bij de veldarbeid
04-09-1840c
● Jacobus Zanters: desertie
● Rein Frederiks Akkerboom: desertie
11-09-1840
● Joseph Struijlaart: desertie
25-09-1840
● Eduard Lover: desertie
● Frans Gravendijk: desertie
16-10-1840
● Ritske Lieuwes van Dijk: desertie
30-10-1840a
● E. C. Schuss: weerspannigheid tegen hoevenaar Willem Timmerman
30-10-1840b
● A. Bekken: slaan van de wees ....... de Groot
20-11-1840
● Rein Frederiks Akkerboom: desertie