Tucht voor 'Weezen, Vondelingen en Verlatene Kinderen' bij het EERSTE gesticht te Veenhuizen

1849 - 1852

Van de tuchtzittingen uit 1851 zijn geen transcripties. Er is voor dat jaar geen register per onderwerp van de post bewaard gebleven. De enige manier om de tuchtzaken van dat jaar te vinden, zou zijn alle dozen met de invnrs 628 tot en met 658 door te bladeren. Dat is al te dol.

De tuchtraad wordt deze periode voorgezeten door Cornelis Wilhelmus Rensing, adjunct-directeur van dit gesticht.
Leden van de raad zijn:
● De onderdirecteur binnen het gesticht Augustinus Matthias Jacobus Textor.
● De onderdirecteur buiten Gerrit Harms Kuipers. Tot hij per 1 oktober 1852 wordt overgeplaatst naar het tweede gesticht te Veenhuizen. Daarna zit als nieuwe onderdirecteur buiten in de raad Willem Lammerts Heidema.
● De zaalopzieners Johan van de Ven en Bernard Nijman in 1849.
De zaalopzieners Johan van de Ven en Bernard Nijman in 1850.
De zaalopzieners ??? en ??? in 1851
De zaalopzieners Johan van de Ven en Laurens Vrieze in 1852.
● De boekhouder buiten het eerste gesticht Johannes A. F. Morriën, die als secretaris de notulen maakt. Bij zijn ondertekening laat hij de 'A' weg.

In de kolom 'Betrokkenen' staan degenen die als aanklager of beschuldigde of getuige of slachtoffer in het verslag staan.

De meeste zaken betreffen desertie (1849)(1850), ....

Opvallende zaak deze periode: 19-04-1849; 14-09-1849(leeftijd); 13-10-1849; 11-08-1849; 16-03-1850;24-01-1852; 22-03-1852;25-05-1852;

Als er een nummer bij een naam staat is dat - tenzij anders vermeld - het weesnummer waarmee die persoon in de wezenregisters is ingeschreven.


Zitting
Betrokkenen
27-01-1849
● Aangesteld als leden van de raad de zaalopzieners Johan van de Ven en Bernard Nijman.
● Jan Stioef: desertie.
27-02-1849
● François Johannes Wilhelmus Heghuijzen: desertie en verkoop 1 zwart voerlaken buis, 1 zwart voerlaken broek, 1 katoene Onderbroek
17-03-1849
● Jan Coenraad van Es: verkoop kledingstukken van anderen.
● Wilhelmus Carolus Borrius: behulpzaam geweest bij verkoop kledingstukken..
19-03-1849
● Joseph Pedro N70: diefstal honing van opziener A. Kasper te Groot Wateren toen hij daar werkzaam was; diefstal f -,70 van kwekeling F. H. Campagne
● Martinus Harmens N1846: desertie
19-04-1849a
● Willem Aardrijk N235: desertie en diefstal van gelden van de maatschappij die hij namens de Maatschappij moest afdragen in Norg aan de ontvanger der belastingen (Burgerlijke rechter heeft hem vrijgesproken van de diefstal, maar dat doet de raad van tucht niet)
19-04-1849b
● Andries Snoek, N1570: desertie voor de eerste maal.
● Hendrik Sneeuw, N2010: desertie voor de eerste maal en verkoop van 1 hemd en 1 paar kousen.
● Abraham de Goede, N1077: desertie voor de eerste maal.
● Cornelis Vermeij, N987: desertie voor de eerste maal.
● Luppe van Sloten, N68: mishandeling van een meisje.
● Benjamin de Rooij, N1372: poging tot desertie.
12-05-1849
● Conrad Koning N1141: desertie en verkoop van 1 Buis, 1 Broek, 1 Pet.
30-05-1849
● Frans Jan Pieter Lazarom N384: desertie voor de derde maal en verkoop van 1 hemd, 2 Borstrokken, 1 onderbroek en 1 halsdoek.
● Hermanus Wichman N1053: desertie voor de tweede maal.
30-06-1849
● Hermanus Wichman N1053: desertie voor de derde maal en verkoop van 1 Pet, 1 Doek, 1 Buis, 1 Broek, 1 pr kousen.
14-09-1849
● Jacob Huisman of Prenger N3: desertie (NB: volgens de inschrijfregisters is hij 7 of 8 jaar oud).
24-09-1849
● Hendrik de Puijt N1278: desertie voor de eerste maal.
● Fredrik Wilhelmus Remer N317: verkoop Nieuwe Testament en gezangboekje.
● Hendrik Flutsch N1950: verkoop Nieuwe Testament en gezangboekje
13-10-1849
● François Johannes Wilhelmus Heghuijzen PK 67: geholpen met de desertie van bedelaarskolonist Warner Bruins Slot (bedelaarsnummer N2566), door de ontslagbrief van Rokus Man, in zijn bezit,  te ruilen voor een witte voerlakensche broek.
20-10-1849
● Barend Beumer N58: desertie en verkoop van een pet.
● Willem Wijnands N1355: desertie en verkoop van een pet.
NB: de agent uit Harlingen die hen heeft teruggebracht wil de premie- en transportkosten niet hebben, zodat de jongens dat niet hoeven te betalen.
27-10-1849
● Jan Stioef N1757: desertie voor de derde maal.
● Johan Pieter Lucas N. 776: desertie voor de eerste maal.
● Johannes van Munnik N. 705: desertie voor de eerste maal.
29-10-1849
● Dirk Veenstra N1025: diefstal f 1,20 van de wees J. Nijbakker
08-11-1849a
● Luppe van Sloten N68: verwonding met een mes van de wees Wilhelmus van der Wielen N2043 Met beschrijving van de gebeurtenis!
08-11-1849b
● Hermanus Mensing N83: deserti voor de eerste maal.
02-03-1850
● Hermanus Mensing N68: desertie en verkoop 1 Borstrok, 1 onderbroek, 1 paar Kousen en 2 Halsdoeken.
● Arie Mollenbeek N218: desertie en verkoop 1 Borstrok, 1 Pet, 1 Halsdoek.
16-03-1850
● Jacob Scherpenzeel N1538: brutaliteit tegen en aanval van de Onderdirecteur buiten te Wateren, en desertie samen met Cornelis van Veen N1432( nog niet terug) en diefstal van kleding van P. A. Erkelens, J. Terkenius en H. Koeckes, vrijwillige terugkeer
23-03-1850
● Arnold Actuarius N263: desertie, drie maanden weggebleven, daarna vrijwillige terugkeer.
06-04-1850
● Hermanus Mensing N68: desertie voor de derde maal en verkoop 1 voerlakensche buis en 1 voerlakensche broek.
16-07-1850
● Salomon Wolff Polak N1364: desertie en verkoop blauwe pet.
24-08-1850
● Hendrik Collou N2019: desertie voor de eerste maal.
28-09-1850
● Willem Benjamin Feltman PK37: desertie uit Wateren en diefstal van de bleek aldaar van 3 stuks hembden, 4 stuks doeken, 1 onderbroek en 1 paar Kousen
30-09-1850
● Willem Christiaan Verhoeven N1675: desertievoor de eerste maal (meegeglipt met de kinderen die met verlof naar Amsterdam gingen).
19-10-1850
●Johannes Marinus van Dooren N292: desertie en verkoop kleding, samen met de nog niet van desertie teruggebrachte Jan Hendrik Temme N1474, verkocht kleding van J. Rolland, G. Spieker, H. Mensing en J. Kuijer
● Gerrit Jan Vanhagen N1102: desertie voor de tweede maal.
● Arie Mollenbeek N218: desertie voor de tweede maal.
06-11-1850a
● Isak Olderson N1253: desertie voor de eerste maal.
● Sixtus hendrik Winkler N1408: desertie voor de eerste maal.
● Jacobus van Vliet N1673: desertie voor de eerste maal.
06-11-1850b
● Harm Kraan N847: desertie en verkoop 1 borstrk en blauwe pet.
20-11-1850
● Jan Hendrik Temme N1474, desertie en verkoop van een heleboel kledingstukken van zichzelf, en samen met de nu in de Ommerschans verblijvende wees J. M. van Dooren N292 kleding verkocht van de wezen J. Rolland, G. Spieker, Kuijer en Mensing. Vrijwillige aangifte te Amsterdam, 
21-11-1850
● Joannes Wilhelmus Alexander de Mooi N2092: desertie voor de eerste maal.
29-11-1850
● Johannes Hendrik Muijzers N1042: desertie en verkoop heleboel kledingstukken. Is al enkele malen weg en dacht net in vaste dienst bij een klerenmaker te kunnen komen, toen hij werd verraden.
24-01-1852
● Aanklacht van zaalopziener Meijer tegen J. van Dongen: N1402: verkoop van 1 zwarte katoenen rok, 1 hemd, 1 paar koussen en 1 muts aan het gezin van de bouwboer De Jong, wat door laatstgenoemde ontkend wordt. Getuigen à charge en décharge de wezen G. Veldkamp, C. Wassenberg, van Paschen, J. Wunnik en Eggo Flap.
25-01-1852
● J. Heidemans N1813: diefstal van een hemd van J. T. Arnold N1275 (reeds terugggeven)
27-01-1852
● P. J. Bos, N2127, J. Sleutel, N589, W. Smit, N406, H. Heuvingh,  N1864 en H. J. Stumpff, PK96: praten tijdens de kerkdienst, waar de predikant hinder van had.
● J. S. van Stokkum PK38: weerspannigheid tegen de Israëlitische zaalopziener Jacobson.
22-03-1852
● Andries Schoonhoven N2031: hoofddader : spullen gestolen uit het magazijn van kleding en huisraad, door via het dak binnen te klimmen
● George Claude Mulder PK7: helper bij bovenstaand feit
● Frederik Johannes Verhoeven N1676: helper bij bovenstaand feit
● Isak Olderson N1253: helper bij bovenstaand feit.
Ze zijn op het dak gekomen via de zaal van zaalopziener Vrieze. De kwmerwacht Snoek merkte dat ze dingen gestolen hadden. En blijkbaar liggen er ook een aantal doorzichtige glazen dakpannen op het dak. J. Wiedeman wordt opgevoerd als karaktergetuige tegen Schoonhoven
11-05-1852
● Gerrit Fokken N552: desertie voor de eerste maal.
25-05-1852
● Cornelis Vredenburg N314: desertie voor de tweede maal, diefstal van geld van de maatschappij bij zijn baantje als schrijver en vervalsen van een verlofpas.
23-06-1852
● Petrus de Vries, gedetacheerde wees: desertie voor de eerste maal.
03-07-1852
● Pieter den Hertog N1381: desertie vanuit het Instituut te Wateren waar hij zegt 'volstrekt niet te kunnen zijn'.
● Johannes van Maanen N698: verkoop van een zwart voerlaken broek buiten de koloniën.
19-07-1852
● Johannes Wilhelmus Alexander de Mooi N2092: desertie
● Pieter de Vries, gedetacheerde wees N5: desertie en verkoop van een zwart voerlaken buis.
14-09-1852
● Jan Hendrik Temme N1474: diefstal broek van de wees Jacobus Heiligers N2058 en verkoop daarvan aan een vreemde op de openbare weg in de kolonie..
02-10-1852
● Johannes van der Parren, PK89, Lodewijk August van Lettow, PK13, Gerhardus Alink, N2051, Berend Jan Pekelder, N1625, Andries van der Linden, N1897: diefstal 25 kop wortelen van het land
23-10-1852
● Wolf Boas, N1132, en Mozes Agtseribbe, N545: heimelijk de kolonie verlaten en verboden huizen (kroegjes) te Westervelde bezocht.
12-11-1852
● Johannes van Wunnink, N705: in bezit van sterke drank die heimelijk uit Westervelde was gehaald.
● Johannes Petrus Vink, N106: ongehoorzaamheid tegen zijn zaalopziener.
● Elias Luijrink, N1878: onderling vechten, kijven en schelden met makkers in de zaal.
● Izak Logger N788: desertie, heeft zich eenige tijd te Amsterdam bij zijnen Oom Jacob Speelman in de Raapenburgerstraat opgehouden, daarna 11 weken in het gasthuis, daarna naar Montfoort  en aldaar werk bekomen bij eenen landbouwer, toen naar Amsterdam en vrijwillige terugkeer na 6 maanden.
19-11-1852
● Marinus Abraham Groeve (of Groen), N281 en Wilhelmus de Jonge, N2158: baldadigheid in de zaal, door katoenen garen in brand te steken en nar een jongen te gooien. Garen is door eerstgenoemde van de fabrijk medegenomen.
● Joseph Gerrit Nicolaas Wiedeman, N2032: van het land lopen tijdens werkuren
● George Claude Mulder, PK7: ongehoorzaamheid en oneerbiedigheid tegen zijn zaalopziener
● Wilhelmina Pronk, N1573: weerspannigheid bij het naar den arbeid gaan.
● Maria Hillegonda Nijbakker N1328: ongehoorzaamheid tegen haar zaalopziener om op de verboden tijd zich op het plein te bevinden.
26-11-1852
● Casper Antonius Eiling, N1877: zonder permissie naar Westervelde gegaan en in een voor onze bevolking verboden huis (herberg) jenever gedronken.
● Liepman van der Ven, N82: ongehoorzaamheid tegen zaalopziener.
27-11-1852
● Hendrik Koedijk, N542: verzet tegen het verbod om 's avonds op het plein te wandelen, daarvoor aangehouden door de nachtwacht die dienst doet tijdens de ziekte van onderbrigadier Smit, brutaliseerde hij hem en vloekte hem de volgende ochtend weer uit.Getuige de veteraan Wage.
NB: Koedijk is een van die bestedelingen, die in meergevorderden leeftijd om hun slecht gedrag uit de Godshuizen worden verwijderd en naar de Kolonien overgeplaatst, zoo als hij uit het Burgerweeshuis te Amsterdam alhier is gekomen.
03-12-1852
● Hendrik Koedijk, N542: desertie, teruggekomen omdat zijne Regenten te Amsterdam (van het Burgerweeshuis) hem zulks gelast hadden.
Met bijlagen over de strafbepaling.