Naar het overzicht
van Veenhuizense weeskinderen



Designatienummers en designatielijsten van weeskinderen: wat zijn dat en waar zijn ze te vinden?


In de registers van weeskinderen in Veenhuizen staat in een aparte kolom bij elk kind een designatienummer. En regelmatig wordt in brieven verwezen naar de designatielijst waarop iemand voorkomt. Een uitleg:

In het contract dd 1 maart 1823 waarbij de Maatschappij van Weldadigheid vierduizend kinderen van de regering overneemt - afgedrukt op deze bladzijde - is in artikel 11 bepaald dat er bij alle opgezonden kinderen lijsten moeten komen met hun 'naam, voornaam, beroep, datum en plaats van geboorte en godsdienstige gezindheid'. Dat zijn de designatielijsten, ook vaak aangeduid als stamlijsten.

In de praktijk worden die lijsten gemaakt door de uitzendende instanties: weeshuisregenten, armenbesturen, gemeentebesturen. Die geven een exemplaar van de lijst mee aan de begeleider die de kinderen naar Veenhuizen brengt en sturen een kopie naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het ministerie kopieert de lijst, houdt één exemplaar zelf en stuurt de andere naar de permanente commissie. Die kopieert de lijst, houdt één exemplaar zelf en stuurt de andere naar de directeur der koloniën die de lijst dan kan vergelijken met de lijst van de begeleider van de kinderen.

In het bovenstaande moet 'kopiëren' worden gelezen als 'overgeschreven' en daarbij gaan voortdurend allemaal dingen fout. Zowel de directeur der koloniën als de permanente commissie als het ministerie van Binnenlandse Zaken gebruiken de designatielijsten om de stamboeken/registers van weeskinderen aan te leggen. Men correspondeert zich jaar in jaar uit helemaal suf om de verschillen tussen die stamboeken uit te puzzelen en op te lossen.

De designatielijsten krijgen een nummer op volgorde van binnenkomst. Onderaan deze bladzijde staan een aantal nummers. Designatielijst nummer 1 is als eerste binnengekomen, nummer 2 als tweede, enzovoort. In de geschiedenis van de kindergestichten komt men tot en met nummer 917. Het nummer van de lijst staat meestal op de achterkant.

Het designatienummer van een weeeskind is het nummer waarop hij op de betreffende lijst staat. Dus bijvoorbeeld:
- een kind met designatienummer 3/17 stond als 17e op de lijst nummer 3
- een kind met designatienummer 99/1 stond als eerste op lijst 99.

De meeste designatielijsten zijn bewaard gebleven. Ze bevinden zich in het Drents Archief, toegang 0186, de inventarisnummers:

1420
1824-1832
1421
1833-1838
1422
1839-1846
1423
1847-1856

Als een designatielijst alleen de gegevens bevat die hierboven staan - 'naam, voornaam, beroep, datum en plaats van geboorte en godsdienstige gezindheid' - dan zijn alleen 'beroep' en 'plaats van geboorte' een toevoeging aan de informatie die in het stamboek staat. Maar diverse uitzendende instanties voegen meer informatie toe, bijvoorbeeld over de ouders van het kind of over zijn/haar fysieke gesteldheid. Zodat het in sommige gevallen zeker loont de designatielijst op te zoeken en te bekijken.

Hieronder een zeer onvolledig overzicht van de designatielijsten. De vermeldingen erin zijn steeds tot stand gekomen tijdens een of ander onderzoek en daarom min of meer toevallig. De eerste kolom is het nummer van de lijst:

1
Amsterdam, 196 kinderen, van deze lijst is een transcriptie, zie hier
2
Wormer, 8 kinderen
3
Aalmoezeniersweeshuis Amsterdam, 600 kinderen
4
Haarlem, 1 kind
5
Haarlem, 4 kinderen
6
Haarlem, 3 kinderen
7
Provincie Overijssel, 40 kinderen
7
Nummer is dubbel. Middelburg, 16 kinderen
--
niet genoteerd
9
Vlissingen, Veere en Middelburg, 28 kinderen

niet genoteerd
12
Vlissingen, 17 kinderen
13
Veere, 3 kinderen

niet genoteerd
23
Zaandam, 26 kinderen

niet genoteerd
25
Jisp, 3 kinderen

niet genoteerd
31
Hoorn, 27 kinderen

niet genoteerd
35
Hoorn, 19 kinderen

niet genoteerd
42
Groningen
43
Noord-Brabant, 5 mei 1826

niet genoteerd
82
Arnhem, 5 kinderen, 'de 2 eerste niet aangekomen'

niet genoteerd
85
Zutphen, 3 kinderen
86
Zutphen, 6 kinderen

niet genoteerd
116
Zeeland, 78 kinderen

niet genoteerd
122
Hellevoetsluis, 8 kinderen

niet genoteerd
124
Gorinchem, 1 kind

niet genoteerd
130
Weststellingwerf, 1 kind

niet genoteerd
134
Harlingen, 1 kind
135
Delfzijl, 5 kinderen

niet genoteerd
144
Zeeland, 21 kinderen

niet genoteerd
149
Arnhem

niet genoteerd
157
Wageningen, 1 kind

niet genoteerd
159
Arnhem, 5 kinderen, '5 niet aangekomen'

niet genoteerd
165
Zeeland, 3 kinderen

niet genoteerd
171
Arnhem, 4 kinderen

niet genoteerd
178
Kralingen, 1 kind

niet genoteerd
433
Harlingen, 5 kinderen, 4 mei 1839