Naar het overzicht
van Veenhuizense weeskinderen



30 januari 1825: de eerste keer dat weggelopen kinderen worden teruggebracht naar het gesticht

In het begin van de kindergestichten werkt de opsporing nog niet perfect. De eerste zes die ervandoor gaan - zie hier voor hun namen en weinige gegevens - worden nooit teruggevonden. Maar de op 20 juli 1824 weggelopen Jan Vos, Cornelis Blom en Gerrit Kuit worden na een half jaartje wel opgespoord en gevankelijk teruggevoerd naar Veenhuizen. Hun terugkeer wordt vermeld op pagina 75 van De kinderkolonie.

Dat zij op 30 januari 1825 worden teruggebracht is een primeur, maar zoiets zal in de geschiedenis van de kindergestichten honderden keren gebeuren. Zie de verslagen van de Raad van Tucht bij Veenhuizen-1 en de verslagen van de Raad van Tucht bij Veenhuizen-3. De meeste tuchtzittingen betreffen jongeren die door een veldwachter of politieman van desertie zijn teruggebracht.

De drie jongens zijn klantjes van het Aalmoezeniersweeshuis in Amsterdam. Ze staan ook op de lijst die de regenten van dat huis op 30 januari 1824 hadden gemaakt, zie hier. Jan Vos met volgnummer 180, Cornelis Blom met nummer 168 en Gerrit Kuit met nummer 175. Zoals daar vermeld zijn ze per 1 januari 1824 geen van drieŽn ouder dan elf jaar.

Ze waren door het Aalmoezeniersweeshuis uitbesteed bij boeren in Heemse, een dorp in Overijssel aan de oevers van de Vecht bij Hardenberg. Vanuit die plaats waren op 20 februari 1824 vijftien jongeren het kindergesticht binnengekomen. De drie hadden het dus vijf maandjes aangekeken voordat ze er vandoor gingen. Hun gegevens zijn te vinden in het register van Veenhuizen-1 met invnr 1571, klik hier en zoek hun weesnummers.

Jan Vos heeft weesnummer 94. Hij is rooms en zijn geboortejaar wordt geschat op 1812. Aantekening: 'J.Vos gedeserteerd 20 July 1824'. Nadat hij is teruggebracht, krijgt hij weesnummer 773. Na een half jaar gaat hij er op 9 juli 1825 weer vandoor en dit keer slaagt hij erin weg te blijven.

Cornelis Blom heeft weesnummer 82. Hij is rooms, zijn geboortejaar wordt geschat op 1813 en als zijn geboorteplaats wordt Leeuwarden genoemd. Na zijn afwezigheid van 20 juli 1824 tot 30 januari 1825 heeft hij weesnummer 771 en wordt zijn geboortedatum veranderd in 'december 1812'. Hij zal bij de nieuwe vlucht van Jan Vos gedacht hebben: Dan ik ook!! Hij deserteert op 11 juli 1825, dus twee dagen na Vos, maar hij wordt diezelfde dag al weer teruggevoerd. Hij verlaat tenslotte het kindergesticht door bij de marine te gaan: 'Blom in zeedienst 23 April 1828'.

Gerrit Kuit heeft weesnummer 89. Hij is hervormd en zijn geboortejaar wordt geschat op 1812. Na zijn terugkomt krijgt hij weesnummer 772 en hij is de enige van de drie die ook voorkomt in het latere register met invnr 1410, klik hier, en het nog latere register met invnr 1411, klik hier, Daarin wordt zijn geboortedatum gepreciseerd tot 4 november 1812. Hij zal op de gebruikelijke leeftijd van rond de twintig het gesticht verlaten: 1 mei 1832.