Naar het overzicht
van Veenhuizense weeskinderen

In de bedelaarsgestichten ouderloos geworden kinderen die vandaar worden overgebracht naar de kinderetablissementen. De eerste vijf overgebrachte bedelaarskinderen

Op een andere pagina beschrijf ik hoe de discussie verloopt over het overbrengen van in de bedelaarsgestichten ouderloos geworden kinderen naar de kindergestichten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken vindt dat er eerst toestemming gevraagd moet worden aan de gemeenten, maar ze schrijft ook:


Mij zeer wel kunnende vereenigen met de gronden, door UwelEd. voor dien overgang aangevoerd, autoriseer ik dezelve om de kinderen, met namen M.T. van Damme (N189), T.S.A. Swart (N269), J. van de Veere (N1088), F. de Vulder (N1089), P. de Vulder (N1091) en S. Kleves (N1650) welke voor Rijks rekening verpleegd worden, naar de Etablissementen te Veenhuizen te doen overbrengen.

Die kinderen gaan meteen over naar de kinderetablissementen. Hun overgang wordt vermeld op pagina 173 van De kinderkolonie. Het betreft:

Felix Simon Antonides Swarts

Felix Simon Antonides Swarts is de zoon van de voormalige arts van de Ommerschans, Anthony Felix Simon Swart. Zie voor de voorgeschiedenis van dat gezin het bestaan als geneesheer, gevolgd door het bestaan als bedelaar. Felix Simon Antonides Swarts is de enige overlevende van dat gezin.
Hij is geboren op 31 mei 1814 en hij gaat per 1 april 1829 over van het bedelaarsgesticht naar het kindergesticht. Hij staat met het weesnummer 1883 in de wezenregisters met de invnrs 1410, 1411 en 1413 (zie deze pagina hoe die scans te bereiken).
Hij staat ook met kwekelingennummer 70 op folio 7 van het register van kwekelingen bij het Instituut voor Landbouwkundige Opvoeding te Wateren met invnr 1584 (daarvan zijn geen scans). Zie voor meer over dat Instituut dit overzicht.
Vandaar verlaat hij de koloniŽn met ontslag op 4 april 1835. Enkele notities over zijn latere leven staan onderaan deze pagina.

Stijne Kleves

Stijne Kleves staat met bedelaarsnummer 1650 in het bedelaarsregister toegang 0137.01 invnr 425. Het is mij onduidelijk of zij wel in het bedelaarsgesticht ouderloos geworden is, want er staat geen aantekening bij haar dat zij iemands kind is. Zij is 1 februari 1826 het bedelaarsgesticht binnengebracht door de stad Almelo.
Zij is geboren op 23 januari 1815 en gaat op 1 april 1829 over naar het kindergesticht. Zij staat met het weesnummer 148 in de wezenregisters met de invnrs 1410, 1411 en 1412. Zij zal Veenhuizen met ontslag verlaten op 16 maart 1835.


En dan zijn er drie jongens van ťťn moeder en dat vergt wat toelichting, wat kan dankzij informatie van familie-onderzoeker Andrť Sijnesael. Amalia Vergauwe heeft bij zich een kind uit haar huwelijk met Joannes Franciscus van der Veere. Na diens overlijden krijgt ze twee kinderen uit een relatie met Joannes Baptiste de Vulder. Die laatste is in 1823 in het werkhuis in Veere overleden.

Amalia wordt op 23 december 1827 met die drie kinderen, alle drie jongens, het bedelaarsgesticht binnengebracht vanuit Sint Jan-in-Eremo. Ze staat in het bedelaarsregister toegang 0137.01 invnr 425 met nummer 1087. met de aantekening '1 Meij 1828 overleden'. De drie jongens worden overgebracht naar het kindergesticht:

Jan van de Veere

Jan van de Veere komt vreemd genoeg ook wel eens voor als Franciscus van de Veere. Hij staat in hetzelfde bedelaarsregister als zijn moeder met bedelaarsnummer 1088. Hij gaat op 1 april 1829 over naar het kindergesticht.
Hij is geboren 15 augustus 1811 en staat met het weesnummer 550 in de wezenregisters met de invnrs 1410 en 1411. Hij verlaat Veenhuizen met ontslag op 15 november 1832.

Franciscus de Vulder

Franciscus de Vulder staat in hetzelfde bedelaarsregister als zijn moeder met bedelaarsnummer 1089. Hij gaat op 1 april 1829 over naar het kindergesticht.
Hij is geboren 7 april 1817 en staat - als 'Francis' - met het weesnummer 1650 in de wezenregisters met de invnrs 1410, 1411 en 1413.
Rond de tijd dat hij twintig is en dus mag verwachten dat hij uit Veenhuizen ontslagen wordt, neemt hij - op 11 juni 1837 - de benen. Hij wordt echter teruggebracht en moet verschijnen op de zitting van de raad van tucht van 25 november 1837. Hij wordt daar veroordeeld tot vier dagen in de strafkamer en als dat achter de rug is, verlaat hij op 29 november 1837 Veenhuizen met ontslag.

Pieter Johannes de Vulder

Pieter Johannes de Vulder staat in hetzelfde bedelaarsregister als zijn moeder met bedelaarsnummer 1091. Hij gaat op 1 april 1829 over naar het kindergesticht.
Hij is geboren 21 maart 1819 en staat - eerst als 'Petrus' - met het weesnummer 199 in de wezenregisters met de invnrs 1410, 1411 en 1412.
Hij verlaat Veenhuizen met ontslag op 25 maart 1839.


Maria Theresia van Damme

In de brief van het ministerie is ook sprake van Maria Theresia van Damme. Maar daarover schrijft de directeur der koloniŽn in een brief waaruit wordt geciteerd op pagina 174 van De kinderkolonie van 6 april 1829, invnr 96:


Bij missive der Permanente Kommissie dd. 24 Maart jl. no 239 ontving ik autorisatie tot overplaatsing van eenige kinderen uit de bedelaars Etablissementen in die van weezen en daaronder die Maria Theresa van Damme; dan deze verzogt hebbende om te Ommerschans bij hare zuster te mogen blijven, heb ik geene zwarigheid dit toe te staan; mogt intusschen de overplaatsing volstrekt noodig zijn zal het mij aangenaam weezen, daarvan nader te worden geinformeerd.

De gegevens van Maria Theresia van Damme, bedelaarsnummer 189, aangekomen op 20 maart 1826 vanuit Veere, staan in het bedelaarsregister met toegang 0137.01 invnr 424 en dan scan 118:

Dogter van Johannes Judocus - volgens familieonderzoeker Louis de Wit moet dat zijn Judocus Johannes van Damme
En van Maria Delcamp - moet zijn Maria Anna Delcamp
Geboren te Oostburg
den 16 september 1810 - moet zijn 11 september 1810 te Koewacht in de gemeente Oostburg.
Laatstgewoond te Zuidzande
Lang 5 voet 4 duim
Aangezigt ovaal
Voorhoofd hoog
Oogen blaauw
Neus dik
Mond ordinair
Kin rond
Haar blond
Wenkbrauwen idem
Merkbare teekenen doof

De gegevens van die moeder, ook 20 maart 1826 uit Veere gekomen, staan erboven. Ook gelijk aangekomen is Maria Theresia's stiefvader Karolus de Veuser (of de Vuijser), bedelaarsnummer 863. De betreffende zuster is Francisca van Damme, bedelaarsnummer 852. En tenslotte behoort tot het gezin Maria Theresia de Veijser, een zuigeling nog.

Dit hele gezelschap heeft eerst van 1 tot 4 januari in het Huis van Arrest te Middelburg gezeten wegens bedelarij en daarna vanaf 4 januari 1826 in het Provinciaal Werkhuis te Veere, tot ze op 20 maart 1826 in de Ommerschans worden ondergebracht.

Daar overlijdt eerst moeder Maria Anna Delcamp en vervolgens de zuigeling Maria Theresia de Veijser, De stiefvader Karolus de Veuser verlaat 24 mei 1829 met ontslag het bedelaarsgesticht.
De twee zussen, dus Francisca van Damme en de dove Maria Theresia van Damme verlaten volgens het bedelaarsregister toegang 0137.01 invnr 425 samen de koloniŽn met ontslag op 12 juni 1829.