Naar het overzicht
van stukken over Willempje van der Dooze





Het huwelijk van 20 april 1849: er staat Cunera maar het zal toch echt Catharina zijn die met Jacobus Johannes Schaeffer trouwt

Volgens de Burgerlijke Stand van Weststellingwerf treden op 20 april 1849 met elkaar in het huwelijk:

Jacobus Johannes Schaeffer, 26 jaar, geboren te Amsterdam als zoon van de kolonist Jan Coenraad Schaeffer en Hanna Willemina Frederica Olleweg, en
Kuinera Scholbroek, 33 jaar, geboren te Utrecht als dochter van Johan Bernard Scholbroek en Willempje van der Dooze.

Huwelijkse bijlagen

De huwelijkse bijlagen bevatten een bewijs dat Jacobus Johannes heeft voldaan aan de eisen van de Nationale Militie (de dienstplicht), een extract uit het geboorteregister van Amsterdam als geboortebewijs van Jacobus Johannes, een geboortebewijs van iemand anders (Wiebe Siegers de Hoop) die dezelfde dag trouwt, plus een geboortebewijs van Kuinera:

Vrij van zegel ingevolge Certificaat van Onvermogen,
afgegeven door den Grietman van West Stellingwerf,
provincie Vriesland, in dato 6 Maart 1849

Art. 27 der Wet
van den 3 October 1843
Staatsblad N47

Extract uit het geboorte Register der Gemeente van Vreeland provincie Utrecht

In den jare achttien honderd zestien, den twaalfden dag der maand February, is alhier geboren:

Kuinera
Vader Johan Bernard Scholbroek
Moeder Willempje van der Dooze

Voor extract conform

afgegeven door mij Burgemeester,
ambtenaar van den Burgerlijken Stand
van Vreeland den 20 Maart 1849
H: Ruijs

Gezien voor Legalisatie der handtekening van den Heer
H. Ruijs, Burgemeester ambtenaar van den Burgelijken
Stand van Vreeland door ons, President der
Arrondissements Regtbank te Utrecht,
Utrecht, den 24e Maart 1849
De President voornoemd.
onleesbare handtekening

Omdat er dus ook een stuk van een ander huwelijk tussen zat, heb ik de bij dat andere huwelijk horende bijlagen ook bekeken maar daar zat niets bij over het huwelijk Schaeffer-Scholbroek. Zodat dus ook het bewijs van onvermogen blijkbaar niet bewaard is gebleven, en dat is jammer.

Misvatting

In de eerste druk van De strafkolonie, blz 243, ging ik er van uit dat de Amsterdamse echtgenoot van Cunera inmiddels overleden is, dat zij dan trouwt met Jacobus Johannes, daarna zelf overlijdt, waarna Jacobus Johannes hertrouwt met zus Catharina.

Dat blijkt niet juist, gezien de opmerkingen van ene 'marjolijn1962' bij de akte op wiewaswie. Cunera/Kuinera is anno 1849 nog volop kinderen aan het baren van de Amsterdamse metselaar met wie ze 28 april 1841 getrouwd is, zie halverwege deze pagina. Ik neem de gegevens van 'marjolijn1962' over de kinderen van Cunera hier over, want het ligt te ver van mijn onderwerp om het zelf uit te zoeken.

Gezin Cunera

Wilhelm Hemelrijk, geboren 24 mei 1820 te Amsterdam. als zoon van Johannes (Danielis) Hemelrijk/Himmelreich en Gerritje (Gertje) van der Lande/Landen/Land, trouwt 28 april 1841 met:

Cunera Schoolbroek, gegevens zie hier. Er is sprake van de volgende kinderen:

Willemina Hemelrijk, geboren 20 januari 1842, maar zij overlijdt 25 oktober 1843,
Wilhelmina Catharina Kuinera Hemelrijk, geboren 25 februari 1844,
Catharina Hemelrijk, geboren 10 mei 1846, maar zij overlijdt 23 september 1848,
Maria Hendrika Christina Hemelrijk, geboren 19 april 1849 (zie onder),
Wilhelmus Johannes Bernardus Hemelrijk, geboren 27 februari 1852, maar hij overlijdt 21 september 1855,
Catharina Elisabeth Hemelrijk, geboren 9 september 1854, maar zij overlijdt 13 oktober 1854,
Christiaan Hemelrijk, geboren 4 september 1855,
Jacobus Wilhelm Hemelrijk, geboren 12 september 1858, en
Wilhelm Hemelrijk, levenloos geboren vrijdag 18 april 1862.

Onmogelijk

Cunera schenkt het leven aan het vierde kind, Maria Hendrika Christina Hemelrijk, op donderdag 19 april 1849 te Amsterdam om tien uur 's avonds. Nog even afgezien van de problemen waarmee bigamie gepaard gaat, is er met de vervoersmogelijkheden uit die tijd dus GEEN ENKELE MOGELIJKHEID dat ze de volgende dag te Weststellingwerf is om met Jacobus Johannes Schaeffer te trouwen.

Kortom, het zal Catharina Schoolbroek zijn die met Jacobus Johannes Schaeffer trouwt. Er zijn uit dat huwelijk geen kinderen, maar ze komen wel als echtpaar in 1861 de kolonie op.

Wat kan er zijn gebeurd?

Op het eerste gezicht lijkt de fout te liggen bij de burgemeester van Vreeland Hendrik Ruijs, die op 20 maart 1849 een geboortebewijs van Cunera stuurt. Maar we weten niet wat hem gevraagd is en wat dat betreft is het dus spijtig dat het certificaat van onvermogen dd 6 maart 1849 niet is aangetroffen. Mijn vermoeden is dat hem expliciet om Cunera gevraagd is.

Daarbij speelt mee dat ik laatst ook een andere kwestie tegenkwam uit diezelfde periode waarbij de ambtenaar van de Burgerlijke stand van Weststellingwerf er helemaal naast zat. Dis ik denk dat daar de fout zit. Hopelijk krijg ik daar nog een keer zekerheid over.