Bewaard gebleven verslagen van de zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1829
(klik voor het overzicht van 1829 totenmet 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Hieronder verwijzingen naar 25 getranscribeerde zittingen. Maar in dit eerste jaar dat er met het nieuwe reglement gewerkt wordt, is het wel saai leeswerk. De secretaris schrijft op wat iemand gedaan heeft en welke straf hij of zij daarvoor krijgt, en vermeldt geen bijzonderheden.

Slechts af en toe is de beschrijving van het 'misdrijf' interessant, bijvoorbeeld op 07-07: 'uitbraken tegen Freemden Menschen welke de Kolonie kwamen bezigtigen dat alle de Geëmployeerden Schelmen en Gauwdieven waren'.

Ook de politieagenten die bedelaars op de schans komen afleveren, krijgen het soms te verduren, zie 26-05: 'schelden en brutale bejegening van agenten van Politie of geleiders van transporten'. Dat neemt de raad zo hoog op dat meteen de 'rietjes slagen', die anders alleen bij recidive gebruikt worden, eraan te pas komen.

Maar dat is het dan wel qua bijzondere dingen, verder is het tamelijk saai. Maar goed, het is voor familie-onderzoekers toch altijd leuk te weten dat een door hen onderzocht persoon een desertiepoging gedaan heeft.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Zie ook het door hem geschreven overzichtsartikel over de tuchtraad op de Ommerschans. Hieronder staan in de derde kolon links naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

13-05-1829
● Gerrit Burger, opzichter, belediging mede-kolonisten en verdenking zedeloze omgang.
● Pieter Barends, desertie voor de eerste maal.
● Johannes Andries Maalman, dronkenschap.
● Aagje Margje Meidema, verkoop van laken en kussensloop.
● Maria Catharina Andree, medeplichtig aan verkoop laken en kussensloop.
● Kempe Ouwes Streekstra, schuldig aan artikel 9 (= ongehoorzaamheid).
bonmama
15-05-1829
● Hendrik Franken, brutaliteiten jegens zijne superieuren.
● Jan de Wit, desertie voor de eerste maal.
bonmama
20-05-1829
● Jan Sparreboom, desertie voor de 2e maal.
● Joseph Cornelis Kandelaar, desertie voor de 1e maal.
● J. Andries Peters, desertie voor de 1e maal.
bonmama
26-05-1829
● Betje de Haan, vrouw van Jan van Loon, stelen van een half Ned. pond wolle gaarn uit de fabriek.
● Jan van Loon, medepligtig aan bovengemelde stelen.
● Gerrit Burger, verkopen van een paar schoenen.
● Hendrina Knip, verkopen van haar koloniale kleeden.
● Jan Knoppel (of Knappel), desertie voor de 1ste maal.
● Maria Gorter, voorheen bekend onder de naam van Helena Boekter, desertie voor de 1ste maal.schelden en brutale bejegening van agenten van Politie of geleiders van transporten
● Hendrik Zornt (of Zermt), .
bonmama
29-05-1829
● Jacob de Groot, desertie voor de eerste maal.
● Jan Gallacher, veldwachter, twist en kwaade bejegening tegen zijne kameraden. Opvolger is Johannes Augustinus Niessen.
bonmama
04-06-1829
● Hendrik Mathijs Rietveld, desertie voor de 1ste maal.
● Arnoldus de Wilde, desertie voor de 1ste maal.
● Jan Hubregt, desertie voor de 1ste maal.
● Frederik Hofman, verpanding van koloniale goederen.
● Geertrui Bakker, zedenloze omgang met anderen.
● Antonia de Baar, zich verzetten tegen haar overheden.
bonmama
17-06-1829
● Cornelis Nieuwland, Corn. Jacob van de Velden, Hendrik van den Berg, Frederik George Hesseland (of Hesselink) & Jan van der Broek, desertie voor de 1ste maal.
bonmama
26-06-1829
● Jan Jurrien Borgman, desertie voor de 1ste maal.
● Jacob de Groot, desertie voor de 2e maal.
bonmama
30-06-1829
● Willem Hofman, verkoop van koloniale goederen.
● Bart de Jong, desertie voor de 1ste maal.
● Jan van Steegeren, ongehoorzaamheid jegens koloniale ambtenaren.
bonmama
04-07-1829
● Johannes Torn, verzet tegen overheden met dadelijkheden.
bonmama
07-07-1829
● Dirk Ophoop, uitbraken tegen Freemden Menschen welke de Kolonie kwamen bezigtigen dat alle de Geëmployeerden Schelmen en Gauwdieven waren.
● Maria Teepen en Petronella van den Berg, ontvreemding en verpanding van Koloniale Goederen.
bonmama
20-07-1829
● Gerardus Joh. Josephus Wolberts, desertie voor de 2e maal.
● Wilhelmina Winterhalt, desertie voor de 1e maal.
● Aagje Meinderts Miedema, desertie voor de 2e maal.
bonmama
10-08-1829
● Aukje de Beer, desertie voor de 2e maal.
bonmama
17-08-1829
● Moses Jacobs Zegelaar, desertie voor de 2e maal.
● Jan Jurriens Borgman, desertie voor de 2e maal.
bonmama
24-08-1829
● Hendrik Matthijs Rietveld, desertie voor de 2e maal
bonmama
01-09-1829
● Gradus Florussen, desertie voor de 1e maal.
bonmama
10-09-1829
● Mathijs Hotja en Aaltje Ontrop, desertie voor de 1e maal.
bonmama
16-09-1829
● Ouwe Abraham Kroondijk en Hendrik Maat, desertie voor de 1e maal.
● Roelof de Vries, verkopen van koloniale goederen.
bonmama
02-10-1829
● Jozua den Hond, desertie voor de 1e maal.
bonmama
03-10-1829
● Cornelis van den Bogaard, Henrikus Gene, Cornelis van Heijkop ten Ham en Jacobus Coutiel de Rapper, desertie voor de 1e maal.
● Maria Catharina Andree, vloeken en schelden/
bonmama
15-10-1829
● Willem Pluim, J. Janse & K.O. Zeijlstra, verkopen van koloniale goederen.
bonmama
20-10-1829
● Josep Kandelaar, desertie voor de 2e maal met medeneming van koloniale goederen/
● A. Weidema & Hendrikje Hermans Winter, verpanding van koloniale kleeding.
bonmama
26-10-1829
● Johan Herman Fredrik Fik, desertie voor de 1e maal.
bonmama
17-11-1829
● Bartholomeus Heiligers en Antonius Keijzer, verpanding van koloniale goederen.
● Bares van der Bout, desertie voor de 2e maal met mede neming van koloniale goederen, de maatschappij toebehorende.
bonmama
24-11-1829
● Mathijs Motja, desertie voor de tweede maal, gepaard met verzwarende omstandigheden.
bonmama