Bewaard gebleven verslagen van de zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1830
(klik voor het overzicht van 1829 totenmet 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Transcripties van 21 zittingen van 04-03-1830 tot en met 31-08-1830. Gezien de frequentie van zittingen in die maanden is het niet goed voorstelbaar dat er daarvóór en daarná geen zittingen geweest zijn, maar die zijn dus niet bewaard gebleven.

De verslagen zijn nog steeds uiterst summier. Enkele interessante zaken:
- De 'opperwachvrouw' moet voor straf weer in het gesticht wonen (20-03), wat er op duidt dat ze eerst bij het wasgbouw woonde.
- Het eerste geval van valsemunterijg (05-04).
- Het blijkbaar voorkomen van het beroep 'hangmatten reparenier' (30-04).

Bij een ontvluchting voor de eerste maal staat er niet bij waarom er de ene keer 3, de andere keer 4 en weer een andere keer 6 dagen opsluiting wordt opgelegd. Dat moet wel te maken hebben met de indruk die de beschuldigde op de raad maakt??

De eerste zitting van de maand heeft een wat ander opschrift dan de volgende zittingen van die maand, wat er op duidt dat de zittingsverslagen per maand gebundeld en naar de permanente commissie gezonden worden.

Interessant is altijd het commentaar van de permanente commissie op de verslagen, want daaruit wordt duidelijk hoe zij vinden dat de tucht in de koloniën gehandhaafd moet worden.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Zie ook het door hem geschreven overzichtsartikel over de tuchtraad op de Ommerschans. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.



Zitting
Betrokkenen

04-03-1830
● Petronella Putman, ontvreemding van saijet uit de fabriek.
● Magdalena Elbers, heeft gemelde saijet gekocht.
● Elisabeth Jans, bij wien saijet (de maatschappij toebehorende) gevonden is, welke zij ter verbrijding van Frederik Terhorst heeft ontvangen.
● Fredrik Terhorst, kopen van saijet, de maatschappij toebehoorende.
● Jan van Wijk, bevorens genaamd Jan Vermeulen, ontvreemding van saijet uit de fabriek.
● Simon Voet, medepligtig aan het stelen van saijet van de maatschappij.
● Cornelis Geluk, kopen van saijet, de maatschappij toebehorende.
Met commentaar van de permanente commissie.
bonmama
07-03-1830
● Gerrit van Putten, ontvreemden van een paar mans schoenen uit de fabriek.
bonmama
20-03-1830
● Maartje Barends, wasvrouw, opkopen van 7 portien spek van mede kolonisten en het zelve verkocht hebbende in het waschhuis aan een vreemdeling niet in het gesticht behorende.
● N.A. Elmers, huisvrouw van J. Schuurman, opperwaschvrouw, wasschen voor menschen niet in het gesticht behorende als mede toelaaten dat de overige waschvrouwen voor anderen wasschen.
Beide vrouwen worden uit hun post ontzet, voormalig opperwaschvrouw Elmers moet weer binnen het gesticht wonen. Dat wijst erop dat er ook een woonruimte is bij het gebouw waar gewassen wordt.
bonmama
24-03-1830
● Hubert Schippers, deserteur voor de 1e maal.
bonmama
26-03-1830
● Anna Geertruij Lokhorst, ontvlugting voor de 1e maal.

31-03-1830
● Sjouke Poppes Posthumus, ontvlugting voor de eerste maal.
bonmama
05-04-1830
● Antonie Jansen, maken van valse munt.
● Cornelis Tichelaar, ontvlugting voor de 1ste maal.
● Jan Kleinepier, ontvlugting voor de 1e maal.
bonmama
08-04-1830
● Gijs van Wel, ontvlugting voor de 1e maal.
bonmama
20-04-1830
● G.A. van Veen, opzichter in de fabriek, ontvreemden van 10 Ned. ellen linnen uit de fabriek. Hij wordt uit zijn post ontzet.
● Hendrik Oversteeg en Jan Dijk, verkopen van bovengemeld linnen.
● J. Kandelaar, ontvreemden van een hemd, zijne mede kolonisten toebehorende.
bonmama
30-04-1830
● Antonie Verdonk & Cornelis Puijt, ontvlugting voor de 1e maal.
● F. Muis, hangmatten reparenier, ontvreemden van touw hem toevertrouwd. Hij wordt uit zijn post ontzet..
bonmama
15-05-1830
● Willem Schaap & Willem van Keulen, ontvlugting voor de 1e maal, doch daar in verhindert zijnde.
bonmama
16-05-1830
● .Arnoldus Sluiting en Jacobus van Dam Steenweg, complot maken tot desertie, en van het land of van hun werk met hunne schoppen ontvlugt, doch door de veldwachters agtervolgt en binnen gebragt
Met commentaar van de permanente commissie.
bonmama
24-05-1830
● Leendert Bouwman en Pieter Koning, ontvlugting voor de 1e maal.
bonmama
29-05-1830
● Volkert Koudenberg, ontvluchting voor de 1e maal.
bonmama
10-06-1830
● J. Lentse, ontvlugting voor de 1e maal, doch daar in verhindert zijnde en weder binnen gebragt.
bonmama
25-06-1830
● Jan Noordermeer, ontvlugting voor de 1e maal.
bonmama
07-07-1830
● Gerret van Haarlem, ontvlugting voor de 1e maal.
● Arie Abraham Kroonwijk, ontvlugting voor de 2e maal.
bonmama
11-07-1830
● Harmen Hillebrand Kok, ontvlugting voor de 1e maal
bonmama
29-07-1830
● Pieter van Heck, ontvlugting voor de 1e maal.
bonmama
09-08-1830
● Christiaan Rademaker, Bernardus Cornelisse, Pieter Berends en Jan Kleinepier, desertie bij Complot (Kleinepier voor de 2e maal), met medeneming van goederen, verzetting tegen veldwachters en bouwboeren.
● G.J.J. Wolters, ontvlugting voor de 2e maal met medeneming van goederen.
● Catharina Brands, ontvlugting voor de 1e maal, doch daarin verhindert zijnde
bonmama
31-08-1830
● Jan Drebbe, ontvluchting voor de 1e maal met medeneming van goederen buiten de aanhebbende kleding.
● Maria Susanna de Vink, Salomon Simon Oostenburg, Simon Moses Polak, Catharina van Empel & Bernardus Wagenaar, ontvlugting voor de 1e maal
bonmama