Bewaard gebleven verslagen van zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1831
(klik voor het overzicht van 1829 totenmet 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Er zijn slechts 10 zittingsverslagen bewaard gebleven, van 26-03-1831 tot en met 24-10-1831. Blijkbaar is de permanente commissie na de tuchtverslagen van 1829 en 1830 eens ernstig komen praten, want de eerste verslagen zijn nu heel anders.

Het belangrijkste verschil is dat de beklaagden nu een verdediging mogen voeren en dat dat ook genotuleerd wordt. Daarna doet de Raad dat wel altijd af als 'onbeduidend' of een smoes, maar voor ons is het fijn dat we die informatie ook krijgen. Zoals aan de eerste twee zittingsverslagen te zien, maakt dat de boel een stuk levendiger. Daarna wordt het weer minder.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

26-03-1831
● De hoevenaar van Kooten heeft 90 schepel aardappelen ontvreemd uit de kuilen op het land en er zijn 100 schepel bij hem thuis gevonden. Hij zegt dat hij die aardappelen agter de ploeg op het land had opgeraapt, maar dat wordt niet geloofd. Is al een oude zaak en Van Kooten en gezin zitten al in de strafkolonie, maar het kon door 'tusschenkomende omstandigheden' niet eerder behandeld worden.
bonmama
09-04-1831
Adjunct-directeur Paulus van der Wal is afwezig (en zal ook nooit meer terugkomen).
● Johanna Willemse, Mees van den Abeele, Maria Gorter, Gerarda Beenen, Hendrina van Oest, Corneliske de Groot, Jacoba van der Hout & Aaltje Wonnink hebben zich schuldig gemaakt aan het medenemen van eenige pootaardappelen van het land.
● Jantje Barends Groeneveld voornemens geweest zijnde te deserteren, doch daarin door de surveillance verhinderd geworden. Zij wordt beschouwd als iemand die niet wel bij zijne positiven is.
● Coenraad Schreuder, in zijn kistje bevondene goederen, die gedeeltelijk uit de fabriek alwaar hij arbeide, zouden gestolen zijn: De bevondene goederen zijn in de Raad aanwezig: 21 manshemden, 16 pr mans kousen, 4 mans borstrokken, 14 vrouwe hemden, 3 Ned. pond Sajet en 6 pr handschoenen (die hij mede van sajet had vervaardigd) Hij geeft de diefstal van de sajet toe, maar zegt de rest van ontslagene kolonisten is opgekocht, daar hij altijd van zijne familie van geld was voorzien.
bonmama
16-06-1831
● H. Luthmers, op eene onbetaamelijke wijze den Zaalopziener Mensink bejegend, toen dien hem vermaande om naar ’t Landwerk te gaan. (moeilijk leesbaar door een vieze vlek)
bonmama
28-06-1831
● Johannes de Boer, Benedictus van Kuijle en Hendrik van den Raat, verkoopen van hunne Koloniale Kleeding Stukken. Ze zeggen aan ontslagen kolonisten en de Raad klaagt dat in deze gevallen altijd personen worden opgegeven die niet meer in het Gesticht aanwezig zijn. bonmama
07-07-1831
● Hendrikje Streek, op gister den 6e Julij de kolonie heimelijk verlaten, waartoe haar een afgelegen standplaats op hetwelk zij in het Veen arbeide, schijnt bevorderlijk geweest te zijn, op heden door een politie dienaar van Zuidmolen teruggebragt. Desertie voor de 2e maal.
● Pieter Wijnands, koloniale kleeding Stukken verkocht aan een knegt van een Schipper welke voor kolonie no 5 stratendrek gelost had. Volgens de Raad is dat stellig bezijden de waarheid.
● J. Opperdoes, voornemend te deserteren, alsmede brutaliteit en dreigementen jegens den veldwachter de Lange gepleegt.
● J. Krama, in het koorn verschuilt met voornemen om te deserteren.
bonmama
01-09-1831
● J. Verhoef, in zijn voornemen om te deserteeren verhinderd geworden als zijnde door den Veldwachter weder ingehaald, op het oogenblik dat hij zijn ploeg verliet.
● C. Willems, desertie voor de Eerste en door een politie bediende terug gebragt.
● D. Gijsbregt en M.J.van Lijssch, voornemens te deserteeren, door de Surveillance verhinderd en onder een hoop stroo op het Veld staande weggehaald.
● H. Dirks, in voorgenomen desertie verhinderd.
bonmama
08-09-1831
● J. K. ten Duis, H. Luthmers, H. van Berkel, desertie, door een politie bediende terug gebragt.
● J. J. Schoe, desertie voor de 2de maal.
bonmama
11-10-1831
● A. Boudin, brutaliteit jegens zijn onderbaas op het land.
● H. Gerbrands, Luiheid.
● J. F. Schinkel, desertie voor de 5e maal.
bonmama
22-10-1831
● M. Billard, A. van Wezel, J. Adams, E. Kerkhoven, P. Vrijhof, ontvreemden van Aardappelen, welke zij van het land, in hunne zakken hebben medegenomen.
● J. Kandelaar, welke voor de tweede Maal ,- van desertie is terug gebragt.
bonmama
24-10-1831
● M, Abrahams, brutaliteit jegens haar Zaal Opziener.
● M. van den Abeele, P. van den Berg, S. de Jong en A. Miedema, hun werk op het Land Zeer Slegt verzorgt.
● G. van Haarlem en N. Roos, verregaande belediging van mede Kolonisten, door verwijtingen die gebleken zijn geheel bezijden de waarheid te zijn.
● G. Donk, desertie voor de 1e maal.
bonmama