Bewaard gebleven verslagen van zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1832
(klik voor het overzicht van 1829 t/m 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Er zijn van dit jaar 8 zittingsverslagen bewaard gebleven, waarvan eentje met een bijbehorend proces verbaal, en dat is ook de enige die tot nu toe getranscribeerd is. Maar dat is wel een snoepje, een bedelaarskolonist die het binnenplein oversteekt om zijn verkering een klap te geven.

De trend uit 1831, om ook de beschuldigden aan het woord te laten, wordt doorgezet en dat zorgt voor goed leesvoer. Ook fijn is dat de notulist regelmatig de notulen in het net overschrijft. Dat leest heel makkelijk.

Vanaf de zitting van 9 april 1832 citeert de notulist hele paragrafen uit het Reglement van Tucht. Dat slaat natuurlijk nergens op dus ik druk het in kleine lettertjes af.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

25-02-1832
● Bedelaarskolonist Kammeijer is door onderdirecteur Rensing gezien toen hij de binnenplaats overstak en naar een vrouwenzaal ging om Alida Ontrop te slaan. Toen ze hem wilden arresteren, gaf Kammeijer de veteraan Thijssen een slag op zijn hoofd. Daarna wordt ook ene Ruis(ch) wegens oproerige geluiden opgepakt.

Met bijbehorend proces verbaal door onderdirecteur Cornelis Wilhelmus Rensing.
Een zitting met veel (en vernietigend) commentaar door leden van de permanente commissie in de kantlijn.
bonmama
28-02-1832
● Diezelfde Ruisch (zie de vorige zitting) wordt opnieuw door de Raad onderhanden genomen, want men vreest dat bij eene eventueel, echter onverhoopte tweede voorval de kolonisten de overhand zullen krijgen. bonmama
05-03-1832
● Het strafkolonistengezin Ha(a)zen, misbruik van sterke drank. Vrouw Haazen wordt gezien als 1e aanleidende oorzaak daarvan en overgebracht naar een vrouwenzaal in het gesticht. bonmama
09-04-1832
Vanaf deze zitting citeert de notulist hele paragrafen van het Reglement van Tucht.
● Joseph Luntz, kledingstukken verkocht omdat hij geen eten genoeg ontving en dat de honger hem hiertoe had aangezet..
● van Rhijn, een boezeroen, een broek en een paar koussen voor Luntz verkocht aan Hogeres.
● Hogeres, kledingstukken gekocht.
bonmama
17-04-1832
● Willem Navelle, voornemens te deserteeren, maar door koloniale Veldwachters op gister binnengebragt. Omdat hij in de gewone maatschappij als kleermaker zijnde, zijn brood konde verdienen; dat hij voor het landwerk niet in staat was; dat hij buiten zijn toedoen was opgevat en herwaards was overgebragt.
● Johannes Henricus de Haan, voornemens te deserteeren, maar door koloniale Veldwachters op gister binnengebragt. Om naar zijn Vader te gaan die bij Dalfsen woonde om consent te halen om in dienst te gaan, aangezien hem dit document alsnog ontbrak.
● Jacobus van Zuijlen, voornemens te deserteeren, maar door koloniale Veldwachters op gister binnengebragt.Bekent door stilzwijgenheid zijn schuld.
bonmama
03-07-1832
● Ingewikkeld verhaal, maar het zit volgens mij zo: De inmiddels ontslagen kolonist Hermans werkte op de fabriek en heeft vermoedelijk sajet gestolen en daar 3 kousen van gebreid. Toen hij vertrok had hij een schuld bij de kolonist Leicher en gaf daarvoor de drie kousen. Leicher gaf de kousen aan kolonist Keeman die ze gaf aan de dochter van zaalopziener Rutten die ze op het land voor Leicher zou verkopen. Getuigen strafkolonist Lodewijk en de dochter van veteraan Mulder.  bonmama
13-08-1832
● Kolonisten-veldwachter Herius, belediging ('pluim strijker') van kolonisten-veldwachter Tasmus die steeds transporten naar Veenhuizen mag begeleiden (en Herius niet omdat hij dan gaat drinken) en aanval met een sabel met een lichte hoofdwond bij Tasmus als gevolg.
● Van Putten, opgebragt van desertie, was eerder al voor straf van Veenhuizen teruggestuurd naar de Ommerschans.
bonmama
10-09-1832
● De net ontslagen zaalopziener Wijshoven, opzettelijk gepleegde valsiteit, van 1 December 1831 tot en met eind Junij 1832 ter prejudice van den onder Directeur, wat hem ƒ 174.- heeft opgeleverd. Wijshoven zegt dat hij door zekeren adsistent schrijver Daniel Siebert is verleid.
● Jan Wijshoven, zoon van de ontslagen zaalopziener, is de oorzaak van de zwangerschap van de nicht van zaalopziener Kraemer. Hij ontkent, maar zij begint hem alles wat er tusschen hun beiden is voorgevallen voor ogen te houden, en haar openhartige en rondborstige belijdenis doet hem genoegzaam verstommen.
bonmama