Bewaard gebleven verslagen van zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1834
(klik voor het overzicht van 1829 totenmet 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Er zijn 10 verslagen uit 1834 bewaard gebleven, waarvan er tot nu toe 8 zijn getranscribeerd. Als iemand zegt een koloniaal eigendom te hebben verkocht aan iemand die die alleen van gezicht en niet van naam kent, wordt die met een veldwachter op pad gestuurd om de aankoper te vinden. Zo valt het hele proces van waarheidsvinding te volgen.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1849 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Zie ook het door hem geschreven overzichtsartikel over de tuchtraad op de Ommerschans. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

10-03-1834
Adjunct-directeur Paulus van der Wal is afwezig (en zal ook nooit meer terugkomen)
● Wackee, desertie voor de 5e maal. Hij verklaart dat hij het zoo lang zal ondernemen tot dat het hem gelukken zal voortvlugtig te blijven, en dat niets in staat is, hem in het gesticht te kunnen houden. De Raad constateert dat de permanente commissie niet akkoord is gegaan met het aanleggen van een blok.
bonmama
30-05-1834
● A. Lodenius, No 937, ziekenoppaster in het hospitaal, ontvreemding van aan haar toevertrouwde goederen en gelden van mede kolonisten.
● Johanna Wacker, No 1968, verkopen van een roode Rok aan eene vrouw van de Wal, welke zij niet bij naam, maar wel op het gezicht kende. Ze gaat met een veldwachter naar de wal en komt terug met de weduwe Beets. Die ontkent, maar er is een getuige H???, en dan zegt Beets dat ze het heeft verkocht aan de strafkoloniste vrouw Brinkman. Tegen die was gezegd dat de rok van een ontslagen kolonist was dus zij krijgt geen straf.
● Rapport van de opziener van de strafkolonie dat Antje Molenbroek zwanger is.
bonmama
4 juni 1834
● Johannes Bade, No. 2417, desertie voor de 2e maal, om zijn vrouw te gaan bezoeken maar teruggebragt.
● J.H. Westrop, No. 1203, G.P. Vellinga, No. 332, C.R. Leeuwenhart, No. 1937 en J.D. van Os, No. 2020, door de veldwachter na bezetting tijd opgebracht als waren op het avond appel niet verschenen. Hun plan was te vluchten..
● A. Eshuis, voerman bij den Bouwman Geraets, verregaande Dronkenschap bij gelegenheid van het rijden van mest uit een schep aan de Vaart. Hij was geheel buiten staat was een voet te verzetten, dus veel minder zijn pligt als voerman te betrachten, dewijl men hem naar het gesticht moest dragen. Omdat  hij 's middags niet gegeten had.
bonmama
21-06-1834
● Johannes Schreiber, No. 2237, ziekenvader in het hospitaal, voor de 2e maal ontvlugt (omdat hij zich verveelde) en door een politie bediende teruggebragt.
● A.H. Zwart No 2383,  & L. Lolkema No 1586, verkoop koloniale goederen. De laatste aan een onbekend persoon, Zwart zegt een rode doek aan Van Putten te hebben verkocht. van Putten ontkent, maar de getuigen van Rijn en Boos komen verklaren dat ze hem met de doek van Zwart in handen hebben gezien.
NB: In de vonnissen van Zwart, Lolkema en Van Putten is sprake van nachten opsluiting in de disciplinezaal.
bonmama
28-06-1834
● Andries Gerrit Roos, No. 86, nachtwacht, van desertie teruggebragt, gevlucht omdat zijn vrouw ziek was en hij haar weer eens wilde bezoeken
bonmama
05-07-1834
● Fredrik Schort, No. 2473, van desertie teruggebragt, omdat hij hier niet wezen kon, maar hij staat bekend als goed kolonist en heeft werkelijk berouw, dus de Raad wil inschikkelijk zijn.
bonmama
12-07-1834
● Strafkolonist Hendrikus Lenting, desertie voor de 3e maal.
● Bedelaarskolonist Kasper Okkes Evers, No 1774, desertie voor de 1e maal (zegt door Lenting verlijd te zijn en daar van berouw te hebben).
Allebei door de veldwachters van het Gesticht des nagts opgespoord en teruggebragt.
bonmama
19-07-1834
● Cornelis Kooijman, No. 1951, desertie van Veenhuizen 2e Gesticht, alhier door een policie bediende aangebragt, omdat hij liever in Ommerschans dan Veenhuizen was en ook zijn ouders eens wilde bezoeken.
bonmama
26-07-1834
● Dirk Krijgsman, No 1942, adsistent bij den zaalopziener Onverzagt, desertie voor de 1e maal van Veenhuizen 2e Gesticht, omdat indien gemelde zaalopziener kwam te overlijden, hij bang was het niet meer zo goed als nu te hebben. Ddoor een policie bediende alhier teruggebragt. bonmama
02-12-1834
● Aanklacht zaalopziener Van Son tegen Paulus Meijer: ontvreemding spek uit het magazijn. Hij zegt het gekocht te hebben in de winkel van onderdirecteur A.J. Wijkstra. Getuigen: ... van Rijn (die op basis van zijn getuigenis ook veroordeeld wordt), ... Lenting, Jan de Man, Evert Otten en Jan van der Hoeven, onderbaas.
● Sijbrandus Fransen: desertie uit het 2e gesticht te Veenhuizen (en blijkbaar naar de OS opgebracht).
bonmama