Bewaard gebleven verslagen van de zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1836
(klik voor het overzicht van 1829 t/m 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Er zijn 24 bewaarde zittingsverslagen uit 1836. Men heeft het vaak erg moeilijk met bedelaars die de functie van 'nachtwacht' bekleden, er wordt veel dronkenschap bij hen geconstateerd. Nieuw is dat sommige deserteurs bij recidive ZES maanden een onderscheidene kleding moeten dragen, dat was altijd vier maanden.
Uit de zitting van 14-05 blijkt dat de nachtwachten op de Ommerschans in het bezit zijn van een sabel, wat met alle gevallen van dronkenschap bij hen, een gevaarlijke zaak is.
Uit de zitting van 03-12- blijkt dat een strafkolonist NIET in de strafkolonie op de wal is ondergebracht, maar op zaal bij de bedelaars.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt.

Bij de transcripties moet bedacht worden dat de verslagen van de zittingen op de Ommerschans vaak voor een hele maand bij elkaar gezet zijn en dan als pakketje naar de permanente commissie gaan. Ik volg dat niet na, wat soms een vreemd effect heeft als bijvoorbeeld in de zitting van 22-11-1854 staat 'hiervoren omschreven', terwijl het er helemaal niet voor staat, maar in de zitting van 07-11-1854. Dat zijn echter nooit belangrijke omschrijvingen maar louter citaten uit het reglement.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

18-01-1836
● F. H. Ietswaard No. 58: herhaalde desertie, zoo te Veenhuizen als hier. Een groote deugniet.
● H. Mulder No. 1635, brutaliteit jegens zijn meester den opziener der Brood bakkerij.
bonmama
26-01-1836
● Melis Plat No. 1836, dronkenschap. Terwijl hij in dienst staat als Nachtwacht. Plat zegt niet beschonken te zijn geweest, doch dat de koude hem bevangen had, dewijl hij den geheelen dag in weer en Wind had geloopen.
● H. Jansen No. 1685, als Nachtwacht met den kolonist H. Heezer, ter bekooming van eene Akte der Vita, ter geleiding naar Ommen te zijn geweest, zich aan dronkenschap heeft schuldig gemaakt, dat van dit gevolg is geweest, dat H. Heezer, slecht van gezigt zijnde en ook van beschonkenheid niet vrij, in het water is geloopen en verdronken.
bonmama
30-01-1836
● Strafkolonist A. de Vries No 16, ontvreemden van ossenbrood, en strafkolonist P. F. Fikkerman, No 74, ontvreemden van Brood uit de Winkel.
● Jan Petit, No 1239, doorsnijden van de spijlen van een Raampje in Zaal 11, uitkomende aan de buitenzijde van het Gesticht, den schijn gevende van te willen ontvlugten. Maar is deugnieten streek, daar Petit in het geheel geen deserteren in zin had.
● Johannes van Leeuwen, No 962, 26 September 1835 voor de 1e maal gedeserteerd, om informatie te nemen omtrent familie belangens, en na dezelve te hebben ingewonnen, zich weder vrijwillig te Utrecht heeft aangegeven.en op den 24e dezer teruggebragt.
bonmama
20-02-1836
● Heinrich Selk No 1185, desertie voor de 1e maal, wilde gaan naar zijn Vrouw en Kinderen te Emmerik, op den 18 dezer van Zutphen teruggebragt.
● Hendrika Scherpenzeel No 748 en Fronica Hartog No 849, poging tot desertie voor de 1e maal, om naar hunne geboorteplaats te hebben willen terugkeeren, doch daarin verhinderd en door de veldwachters teruggebragt.
bonmama
27-02-1836
● W. Nicola No 1317, dronkenschap.
● Hendrika Scherpenzeel No 748, poging tot desertie voor de 2e maal.
bonmama
05-03-1836
● Jan Kwak No 1492, ontvreemden en verkoopen van een hemd. Hij zegt een Burgerhemd verkocht te hebben voor Roelof Zwarts N. 835 aan de Vaart bij het lossen van Straatvuil, voor 55 Cent. Maar blijkt een hemd dat aan Zwarts voor 1e mise was verstrekt.
bonmama
12-03-1836
● Jannetje Alberink No. 1103, verkoopen van Sajet, door middel van het uittrekken harer kousen, met medehulp van Johanna van Onselen No. 460
● Alijda Stesman No. 1926 en Tonia Swienenberg No. 1182, koopsters dier Sajet.
● Nachtwacht Willem Fredrik Berns, No 1589, gebruiken van sterken drank in de tijd dat hij in dienst was bij het lossen van straatvuil aan de Dedemsvaart, zoodanig dat hij zijn pligt niet kon waarnemen en verzet tegen zijne Overheden gepaard met het uitbraken van scheldwoorden.
● Hendrik Rijbroek No 351, dronkenschap voor de 2e maal.
bonmama
19-03-1836 ● Franciscus Schut, No 1280, Jacob Ent, No 1925, Koopen en verkoopen van Koloniale Kleedingstukken.
● Willem Jan de Jong, No 554, Koopen en verkoopen niet alleen zijn eigen goed maar het ook voor anderen te verkoopen.
● Johannes Bosschert No 1030 en Grietje Goossen No 356, op de daad betrapt van met elkander onzedelijken omgang te hebben.
● Jan de Man No 1319, deserteur voor de 2e maal, de laatste maal op den 29 December 1834 en op de 17 Maart JL van Zutphen aangebragt.
bonmama
29-03-1836 ● Willem Frederik Eksteen No 257, Roelof Zwarts No 835, en Johannes Bosschert No 1030, deserteurs voor de 1e maal, op gisteren den 28 Maart, en wel met Complot. Zwarts ook verkoopen van twee broeken.
● George Rudolph Brasé, No 2354, Gerrit Eijkers, No 1277, Johannes Verhoeven, No 2306 en Christiaan Josephus Marks No 759, verkoopen van Koloniale Kleedingstukken.
bonmama
16-04-1836 ● Hendrika Scherpenzeel No. 748, poging tot desertie voor de 3e maal met behulp van Elisabeth Hermans No. 129, welke haar onder een mestbult had begraven, alwaar zij door den Veldwachters is ontdekt.
● Joseph Kandelaar No. 1579, desertie voor de 3e maal, de laatste maal op 1 Juni 1833, had als toen No. 1409, en door een Policie bediende op den 14 dezer, van Arnhem teruggebragt.
● De strafkoloniste Faber, verkoopen van een rok, Petronella Raapkamp No. 2238, aangenomen die rok te verkoopen, en Maria Lugthart No. 1269, rok van Raapkamp overgenomen en verkocht aan de vrouw van den Bouwboer Onvlée voor 60 Cents.
● Christiaan Josephus Marks No. 759 en Gerrit Eijkers No. 1277, verkoopen van twee Koloniale Hemden, en het verscheuren van een Bedlaken
bonmama
16-04-1836 Des avonds te 9 uren, een zitting volgens het reglement voor kolonistenhuisgezinnen en niet voor bedelaars.
● De vrouw van bouwboer Onvlée heeft een rok gekocht van Maria Lugthart, voor 60 Cents. De Raad mekdt dat men al meermalen gehoord heeft dat op de Hoeve van Onvlée Koloniale Kleedingstukken gekocht en verkocht zijn.
bonmama
23-04-1836 ● Jan Ripparon No 1358, poging tot desertie voor de 1e maal, doch door de Koloniale Veldwachters achtervolgd en weder teruggebragt
bonmama
14-05-1836 Deze foto's zitten bij bonmama NA juli
● Willem Vermeulen No 1369, Derk Kruiger No 1307, Franciscus Schiet No 1280, Hendrik Patist No 2177, en de strafkolonisten Jan Hendrik Jansens No 4 en Johannes Louis Karel Verheij No 65, verkoopen, Koopen en ruilen van Koloniale Kleedingstukken.
● Maria Helena Verduin, huisvrouw van den Walkolonist Visser No 29, beleedigen & lasteren harer medeKolonisten.
● Johannes Schreijber No 1845, deserteur voor de 3e maal, de laatste maal op den 23 November 1835, had als toen No 85, en op den 11 Mei JL van Zwolle teruggebracht, ontvlugt tijdens hij in dienst stond als Nagtwacht, met medeneming van zijn sabel en een ander toebehoorende broek.
bonmama
24-06-1836 ● Hendrik Geven No. 1832, deserteur voor de 1e maal, op den 18e Juni JL door een Policie beambte van Zutphen teruggebragt. Uit zijn antwoorden komt het den Raad voor dat hij van onnozelheid niet is vrij te spreken. bonmama
30-07-1836 ● Johan Fredrik Nauman No. 27, verkoopen  van twee paar Kousen en Een doek, welke hij voor 1e mise had ontvangen.
bonmama
15-08-1836 ● Egbert Haijtzes Haijtsma No. 222, deserteur voor de 1e maal, door een policie beambten van Leeuwarden teruggebragt.
● Nicolaas ter Veder No.. 2143, poging tot desertie voor de 1e maal, doch door den Koloniale Veldwachter weder terug gebragt.
bonmama
25-08-1836 ● Louis Lolkema N. 376, deserteur voor de 2e maal, op den 23 dezer door een policie beambte van Amsterdam terug gebragt. Gedeserteerd omdat hij geen zin had op het land te werken, dewijl hij altijd als Ondermeester in de School had werkzaam geweest.
● Proces verbaal door Hoogstra op aandringen van Krieger. Strafkoloniste wed. de Koning heeft een oude voerlakenss rok voor niets uit medelijden weggevenaan een vrouw die (in de buurt van?) Smies aan de Dedemsvaart woont. Citaat: 'welke rok door den Onder Directeur Buiten is aangehouden'.
bonmama
03-09-1836
● Bouwboer J. van Blokland heeft een proces verbaal geschreven over Bart van Schaik No 1282 die zich tegen zijn orders verzet heeft. Opziener van der Pol, en de kolonist A. Hoek hebben verhinderd dat de bouwboer met een hooivork werd gestoken.
● Maria van de Leur, No 242: poging tot desertie.
● Simon Christoffel Beek, No 1395: dronkenschap, gepaard met grove mishandelingen zijner mede kolonisten.
bonmama
10-09-1836
● Hendrik Geven No 1832: desertie voor de tweede maal.
● Marcelis van Willigen No 520: desertie voor de eerste maal.
● Willem Nicola No 1317: dronkenschap voor de 2e maal, bij gelegenheid van het lossen van een schip met straatvuil aan de Dedemsvaart, waar hij als onderbaas bij gesteld was.
bonmama
01-10-1836
● Proces verbaal door zaalopziener J.A. Delfos: Henrich Abs No 549, ontvreemden van een tas met bril en potlood, twee paspoorten en het metalen kruis van den Kolonist Jan Sorie. Abs zegt het op de weg te hebben gevonden, maar dat kan niet. bonmama
15-10-1836 ● Opziener der Gebouwen L. Stobbe heeft met den Bregadier Veldwachter P. C. G. van Dompseler, op order van den Onder Directeur van het binne Gesticht, een proces verbaal gemaakt van vermissingen uit de timmerwinkel en vindt in de kisjes::
J. Klapmeijer No 1805: 1 IJzeren hamer
D. Slurp No 369: 56 Spijkers
A. Stijnis No 2307: 3 Stoven, 1 boor, 1 nijptang, 1 bijtel & 2 pakjes spijkertjes
J. Timmers No 350: 56 Spijkers
J. van Pijn No 663: 1 doosje
W. de Wijs No 1021: 2 boren, ?? en 56 Spijkers
bonmama
25-10-1836 ● Willem Sertijger No 1657 en Jan Hendrik Jansen strafkolonist No 4, deserteurs voor de eerste maal, op den 19 dezer door een policie beambte van Zwolle terug gebragt.
bonmama
03-12-1836 ● Jan Hendrik Jansen strafkolonist No 4, desertie voor de 2e maal omdat het hem hier verveelde, als mede het brood zijner Medekolonisten gedurig uit de Kasjes halen, zeggende den honger hem daartoe dwingde.
bonmama
15-12-1836 ● M. Daniels Strafkolonist No 67, desertie voor de 2e maal, bij Complot making, en verkoop van een hemd, een paar kousen en een doek aan de Kolonist Dirk de Waard N. 1713.
● W. Sestijger No 1657, desertie voor de 2e maal, bij Complot making, en verkoop van hem, doek en kousen aan de Waard●
● A. de Boer strafkolonist No 9, desertie voor de 2e maal, bij Complot making, en zijn broek, welke hij onder zijn buis had, door het harde lopen tijdens zijne ontvlugting, verloren.
● J. Hofman No 1661, desertie voor de 1e maal, bij Complot making, en verkoop van zijn hemd aan A. de Vries No 2042, en een doek aan D. van der Maazen No 2342
bonmama