Bewaard gebleven verslagen van de zittingen van de Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans in 1843
(klik voor het overzicht van 1829 t/m 1859 op 'Ommerschans' in het schemaatje links)

Er zijn 37 bewaard gebleven verslagen van tuchtzittingen.

Helmuth Rijnhart heeft op www.bonmama.nl prima foto's van de bewaard gebleven zittingen van 1829 tot 1844 geplaatst, soms met samenvattingen erbij. Bij transcripties uit die periode verwijs ik steeds naar die foto's.

Bij alle transcripties geldt dat cursief opmerkingen van de transcribeerders zijn en dat wat in het handschrift onderstreept is, in de transcriptie vet gemaakt wordt. 

Bij de transcripties moet bedacht worden dat de verslagen van de zittingen op de Ommerschans vaak voor een hele maand bij elkaar gezet zijn. Ik volg dat niet na, wat soms een vreemd effect heeft als bijvoorbeeld in de zitting van 22-11-1854 staat 'hiervoren omschreven', terwijl het er helemaal niet voor staat, maar in de zitting van 07-11-1854. Dat zijn echter nooit belangrijke omschrijvingen maar louter citaten uit het reglement.

Bij de betrokkenen hieronder noem ik alleen degenen die als beschuldigde, getuige of slachtoffer moeten verschijnen, niet de ambtenaren die lid van de raad zijn. Van hen zal ik nog een apart overzichtje maken.


Zitting
Betrokkenen

03-01-1843
● Theodoor Julius Bruckner, No. 871, & Abraham de Jong, No. 778, misbruik van sterke drank. bonmama
09-01-1843
● Hans Lijkles Oosterhof, No. 458, ontvreemden van aardappelen uit de broodbakkerij.
● De vrouw van veldwachter Meerten Jans Smit, No. 3226, heeft drie wolle dekens en vier lakens naar de bank van lening gebracht. Met door de Maatschappij voorgeschoten geld heeft Smit dat al gelost, maar hij is van zijne betrekking als veldwagter tot die van nagtwagt teruggebragt
bonmama
17-01-1843
● Antje Smit, N2070, verkopen een baaije rok, een doek en een paar kousen
● Hermina van der Meent, No. 2327 verlenen van hulp daarbij.
● Johanna Boom, No. 1628 verkoopen van dezelve rok.
De rok is aan de eigenaar teruggegeven, doch de doek en de kousen zijn niet weer teruggekomen.
● Gijsbert van den Broek, No. 4554, & Hendrik Schull, No. 3215, ontvlugting voor de eerste maal.
bonmama
04-02-1843
● Dirkje Schrauweg, No. 577, zwanger na onzedelijke omgang met kolonist Gersthagen. Die ontkent en krijgt ook geen straf..
● Petronella Jansen, No. 2782, ontvreemding van jutegaren, hetwelk in haar kasje is bevonden, ten bedrage van een N pond.
● Johanna Westenberg, No.2086, een rode doek verkocht.
bonmama
11-02-1843
● Jan Lammerse, No. 4650, poging tot desertie, zijnde door de veldwachter agtervolgd en weer binnengebragt.
● Idzert Klases Elsinga, No. 721, van den bleek bij de veearts Wilhelm een hemd meegenomen.
bonmama
13-02-1843
● Johannes Friethoff, No. 2629, in zijn kastje zijn bevonden de navolgende goederen als: 1 breekijzer, geschat op ƒ 0,60; 1 kalkbakker geschat op ƒ 0,50; 2 troffels geschat op ƒ 2,00; 8 voegspijkers geschat op ƒ 2,00; 1 hever geschat op ƒ 1,50; en 4 vijlen geschat op ƒ 1,00. Tesamen ƒ 7,60. Dat heeft hij voor ƒ 1.80 gekocht van Nicolaas Duivelaar, No. 2899,.smitsknegt, die bovenstaande gereedschappen van tijd tot tijd in de smederij had aangemaakt.
Met kantlijncommentaar van de permanente commissie.
bonmama
25-02-1843 ● Frederik Willem Carel Bender, No. 232, desertie voor de 1e maal.
● Willem de Vos, No. 1749, desertie voor de 4e maal.
● Antje Pros, Anna Dorothea Stollenberg en Hermina Everdina Frereks. ontvreemden 20 kop (de eerste 2) of 5 kop aardappelen. .
bonmama
04-03-1843
● Lolke de Boer, No. 267, desertie voor de 2e maal. bonmama
11-03-1843
● Anna Marwiets, No. 793, voor de tweede maal zwanger, dit maal na onzedige omgang met de kolonist Paulus Borsje, No. 817, die dat toegeeft.
● Strafkoloniste Grietje Willemse, verkoopen van twee hemden.
bonmama
15-03-1843
● Strafkolonist Joseph Struijlaard, No, 3, desertie voor de 1e maal.
● Geertruij van der Goor, No. 4603, ontvreemden van garen uit de fabriek a ƒ 0.50, alsmede verkoopen van een hemd en een doek. Zegt tot het ontvreemden van het garen te zijn verleid door Johanna Westenberg, No. 3441. Die zegt dat zij aan Van der Goor wat garen gevraagd had om kousen te brijen..
● Aaltje Rensen, No. 342, verkoopen van 1 muts, 1 paar kousen en 1 doek.
bonmama
04-04-1843
● Theodorus Hendrikus te Stroet, No. 289, vervaardigen van een bijl in de smederij, welke hij in stede als smidsknegt gemaakt had.
● Adrianus van Kordenoort, No. 2040, vervaardigen van een klijn koekepannetje in de smederij, hij geeft voor dezelve van oud ijzer was, en uit dien hoofde daar het minste kwaad in zag.
bonmama
15-04-1843a
● Philippus Schoonderbeek Schreinder, PK No. 15, desertie voor de 1e maal. bonmama
15-04-1843b
Dit is GEEN bedelaars tuchtraad maar die voor kolonisten huisezinnen.
● Helena Wilhelm, dochter van de veearts Johannes Wilhelm, onzedelijke omgang met de bedelaar Jan Cappee, No. 3840, thans te Veenhuizen..Zij is op gisteren geneeskundig onderzocht geworden door den Heer de Boer, tijdelijk waarnemende de Geneeskundige dienst alhier, en die had gerapporteerd dat zij werkelijk zwanger was, waarop zij zegt dat zulks dan ook wel waar zoude kunnen zijn.
bonmama
20-04-1843
● Strafkolonisten Haverman en Aanhout, misbruik van sterke drank. Zij hebben met Paaschen kennissen van de vrije Kolonisten aangetroffen met wien zij een borrel hadden gedronken, welken uit hoofde zij nooit geen sterken drank gebruikten, bevangen had.
● Evert Spijkert. No. 1243, poging tot desertie, zijnde hij in de nagt uit het raam van de reservezaal ontvlugt, met medeneeming van meer goederen dan zijn aanhebbende; door de Nachtwacht ontdekt geworden en gearresteerd.
● Jan Bosschaert, No. 2551, desertie voor de 2e maal met medeneeming van een mestvork en meer dan zijn aanhebbende kleeding, zijnde hij door de veldwagter agtervolgt en weer binnengebragt..
● Wilhelmina Lankhorst, No. 876, vernietigen of wegmaken van haar baaije rok. Zij zegt dat zij gemelde rok zoo lang gedragen heeft dat zij eenigzints kon, doch datzelve zoo slegt was dat zij hem heeft weggegooid. Ze heeft hem inderdaad 3 jaar gedragen, maar het staat haar evenwel niet vrij zich van dezelve buiten voorkennis van den zaalopziener te ontdoen.
● Grietje van der Blom, No. 4531, verkoopen van een hemd, een voerlaken en een baaije rok.
● Dirk Onck, No. 1352, verkoopen van een baaije buis.
● Peter Tonnis Sweed, No. 3369, verkoopen van een hemd.
bonmama
29-04-1843
● Elizabeth Helmos, No. 4747,verkoopen van twee hemden, 1 doek, 2 paar kousen en 1 muts, voorgeevende aan een met ontslag vertrokken Koloniste.
● Frederik Johannes Zonneveld van der Gugten, No. 5001. desertie voor de 1e maal.
● Gerrit Ploog, No. 493, ongehoorzaamheid jegens zijne zaalopziener, dewijl hij zeer slordig was op zijn keuken, waarover hij hem herhaalde seizen had onderhouden, zeer onverschillig over het hem ten laste gelegde.
● Bij inspectie door Inspecteur Visser was geconstateerd dat bij zaalopziener Uhl de kolonist Wessaguin al aan het eten was voor het opgeschept was. Dat eten had hij gekregen van zijn vrouw Antje Pieters, No. 3809, die het van de kok Anna Maria Vleege, No. 562, gekregen had. Pieters had aan de kok gevraagd voor haar kind vooruit op te scheppen omdat gemeld kind naar de Leering of cathegesatie moest.Zowel Pieters als de kok worden gestraft.
bonmama
13-05-1843
● Willem van der Most,No. 3240, desertie voor de 1e maal met medeneeming van een mestvork en in complot.
● Hendrik Selp, No. 1313, desertie voor de 4e maal.
● Hermina van der Vaart, No. 2327, ontvreemden van een doek van de Kolonist De Wilde.
bonmama
20-05-1843
● Evert Spijkert, No. 1243, schuldig aan desertie voor de 2e maal, door de veldwagter agtervolgd en weer binnengebragt. bonmama
27-05-1843
● Jan Kroese, No. 1544, ontvreemden van aardappelen uit de vlasschuur, bij gelegenheid van het omscheppen van dezelve ten bedrage van 16 kop.
● Leendert Philippus Johannes Hofhout, No. 1816 desertie voor de eerste maal, door de veldwagter achtervolgd en weer binnengebragt.
bonmama
03-06-1843
● Johanna Boom, No. 1628, versnijden en vermaken van een gedeelte van haar kleedingstukken, als 1 oude baaijen rok, waardig ƒ 0.75; 1 oud hemd, waardig ƒ 0.25;tesamen voor ƒ 1.00. heeft kledingstukken versneden en vermaakt.
● Gerrit Kooiman, No. 2667, desertie voor de eerste maal.
● Margaretha Eirich, No. 4478, verkoop van haar kleeding stukken, bestaande in: 1 witte voerlaken rok a ƒ 2.05; 1 hemd a ƒ 0.80; 2 doeken a ƒ 0.90; 1 boezelaar a ƒ 1.25; tesamen ƒ 5.00.
bonmama
10-06-1843
● Johannes Philippus Schoonderbeek Schreijnderis, PK No. 15, desertie voor de 3e maal.
● Sasker Salms de Boer, No. 3639, desertie voor de 3e maal.
● Jacobus Kloppenburg, No. 4814verkoopen van een paar kousen.
● Celia Fransma Amsterdam, No. 3184, onzedigen omgang met  den ontslagen Kolonist Hoendervoogd, waardoor zij in eenen zwangeren staat is verkeerende.
● Izaak van Sitteren, No. 1466, Joseph Meijer, No. 1211, en Jan Roda, No. 283, scheepstimmerlieden, brutaliteit tegen den opziener der gebouwen, tijdens hij hun bestrafte zij niet genoeg werkten. Zij zeggen de Baas had een kwaaie bui.
● Johannes Hermanus Haank, No. 1422, desertie voor de 1e maal, hebbende voor zijn desertie 2 broeken verkogt, waarin de Kolonist Ambrosius Noteboom, No. 847, hem behulpzaam is geweest om dezelve voor hem te verkoopen.
● Maria de Vrede, PK No. 53, verkoopen van een paar kousen, een gebedenboek, een hemd en een doek.
● Idoba de Roode, No. 3124, verkoopen van een voerlaken rok, een hemd en een gebedenboek.
bonmama
23-06-1843
● Dirk van Houten, No. 2704, nu onder de naam van Olderik van der Hune, No. 1381, van Leijden aangebragt, desertie voor de 3e maal.
● Derk de Waard, PK No. 39, ontvluchting voor de eerste maal.
● Johan Carel Willem Hardege Groenewe, No. 1770, verkoopen van een hemd, een paar kousen, en een voerlaken broek.
● Adrianus Steeman, No. 381, ontvreemden van boter en vleesch, hetwelk hij als kok had ontvangen. Hij gaf te kennen dat hij de boter uit de winkel had en dat het vleesch bij het uithalen van de ketel in het zand was gevallen en uit dien hoofde het niet durfde bij het ander vleesch te leggen.
● Klaas de Liefde Geraad, No. 1218, ontvreemden van ƒ 1.00 van de Kolonist Bouweling. Hij zegt dat hij hem de ƒ 1,00 met payement weer terug zal geven.
bonmama
01-07-1843
● Elisabeth Koolzaad, No. 3488, verkoopen van een hemd, een doek en een paar kousen.
● Simon Philip de Jonge, No. 2827 desertie voor de 1e maal.
bonmama
08-07-1843
● Johannes Hermanus Harink No. 1422, Joseph Struijlaard SK No. 3 en Jacobus Wallon No. 36 SK, deserties voor de 1e maal bij Complot.- bonmama
22-07-1843
● George Willem Ferguson No. 5810(?) ontvluchting voor de 1e maal.- bonmama
29-07-1843
● Antonius Nooteboom No. 847 Antonie van Wissem No.. 5793 & Hendrikus Johannes Hendriks SK. No. 2. desertie voor de 1e maal
● Evert Robijn No. 364, verkopen van 2 Hemden, 1 doek en 1 pet, Wilhelmus Petrus Vervloed No. 3816, verkopen van 1 broek, & Christianus van Esch No 3681, verkopen van een hemd.-
bonmama
05-08-1843
● Frederik Roelof Sunst, No. 5237, desertie voor de 1e maal.
● Hinbert Dekker, No. 3917, misbruik van sterken drank.
bonmama
10-08-1843
● Adrianus van Poll, No. 190, verkoopen van een broek.
● Jan Eikes Mostert, No. 946, misbruik van sterken drank, tijdens hij als metzelaar aan het huis bewoond door TP(?) werkzaam was. Hij zegt dat hij door een kennis welke aldaar parteerde bij den tapper, welke over het huis woonde alwaar hij werkte, op een borrel getrakteerd was.
● Frans Schok, No. 1522. en Johannes Hermanus Hatrich, No. 122, afplukken en medenemen van het veld staande erwten. Zij geven voor de geringheid welke zij hadden afgeplukt, niet noemenswaardig was.
bonmama
19-08-1843 ● Jan van Oosten No..5024, Verkopen van 2 hemden, twee paar kousen en een Voerlaken broek.
Bernardus van Dinter No. 3045, Verkopen van een hemd; en een paar kousen,
Simon van Veen No. 4042, Verkopen van een Voerlaken broek
Laurens Singewel No. 5079, Verkopen van twee broeken twee hemden, en een paar kousen en
Pieter Elsenbouts No. 1360, ontvreemden van 5 kop Aardappelen van het Land.
● Adrianus Zonneveld van der Pugten No. 5001, Ontvluchting voor de 2e maal
● Anna Hoeding No. 1199, verkopen van een baaije rok, een hemd en een paar kousen.
bonmama
09-09-1843 ● Frans Bredenbach No. 26, desertie voor de tweede maal
● Hermanus van Mierlo No. 3504, verkopen van een hemd, en een Voerlaken Broek en 2 paar kousen, Tijmen Minnes No 3774, verkopen van twee Hemden, Willem Hesker No. 1636, verkopen van twee Voerlaken broeken, en een hemd, en Wilhelmina Lankhorst No. 876, Verkopen van een doek, twee kerkboeken en een hemd.
● Matheus Hendrik van Os No. 2563, ontvluchting voor de 2e maal
● Acke Koopman No. 2352, Ontvreemden van een doek van de kolonist Dames.
bonmama
16-09-1843 ● Hendrik Philippus van Ravenstein No. 4118, als Adsistent Schrijver op het Bureau het verhogen van tien Gulden in de gesloten rekening met de kolonist Johannes van der Put No. 2189.
● Johannes Engelbertus Theodorus Witzel No. 3254, Verkopen van een Voerlaken broek, Nicolaas de Haan No. 181, Verkopen van een hemd en een kerkboek, Hendrik Gerritsen No. 456, verkopen van een Voerlaken broek, Willem Froger No. 122, Verkopen van een hemd, Jan Meijer No 844, verkopen van een hemd, Jan Adrianus Huibers No. 2617, Verkopen van een hemd, Jan van Rhoon No. 617, Ontvreemden van Elf Cent van de kolonist Jan Knoop alsmede van het onbruikbaar maken van een koffijzak.
bonmama
07-10-1843 ● Willem Scholten No. 4293, desertie voor de 1e maal met medeneming van een laken.
● Tjetse Sijbrand van Dijk No. 2188, ontvreemden of medenemen van 10 kop aardappelen van het Land, Willem Hemelrijk No. 3191, Ontvreemding van een Vijl en een pak spijkers, uit de timmerwinkel, Hendrik Potter No. 924, ontvreemding van 10 kop aardappelen, Petronella Bemmelaar No. 2524, verkopen van een rok, Antje van Hulst No. 1434, verkopen van een Voerlaken rok, Alagonda Mandes No. 2392, verkopen van een hemd en Hendrik Kronenburg No. 1135, Verkopen van een broek.
● Guillaume Cornelis Morees No. 311, aan onderscheidene kolonisten neer verdiensten van aardappelen rooijen op de staat te brengen als zij werkelijk verdiend hadden.
● Cornelis Meijburg No. 5093, belediging met slagen, vloeken en schelden zijner mede kolonisten.
● Cornelis Moerman No. 746, misbruik van Sterken drank bij gelegenheid van lossen van garen aan de Dedemsvaart.
bonmama
14-10-1843
● Willem Lindhorst No. 263, desertie voor de 2e maal
● Dirk van Otterloo No. 1609, adsistent schrijver op het bureau bij den boekhouder buiten, des avonds in stilte naar de Dedemsvaart gegaan, een Agent van Policie heeft hem des nagts op de weg beschonken gevonden, en hem naar het Gesticht gebragt.
staat NIET op bonmama
21-10-1843
● Dina van Duivenbode No. 3659, zwanger van 'de kolonist W. Bosch welke zich thans te Veenhuizen bevind'
● Arie Omen No. 1999 en Johan Casper Krieg No. 1933, misbruik van Sterken drank..
bonmama
26-10-1843 ● Jacob Jans Dijkema No. 1239, brutaliteit jegens den Zaal Opziener Borman.
● Martinus Jansen No 1872 en Cornelis van Dijk No 461, poging tot desertie voor de 1e maal.
● Cornelia Penning Strafkolonist, ongeoorloofde gezegdens, als Godslasteringen enz
● Beertien Vleesman No. 741. en Goverdina Haring No 1084,. ongehoorzaamheid jegens den Zaal Opziener
bonmama
15-11-1843 ● Anthony Duward No. 3827, verkopen van een Voerlaken broek, en Jacobus Melis Hoek No. 1088, Verkopen van een hemd.
● Jan Marten Santinker No. 1523, desertie voor de 1e maal.
bonmama
23-11-1843 ● Guillaume Cornelis Morees No 311 en Lodewijk Gerrit Banda No. 123. desertie voor de 1e maal. bonmama
02-12-1843 ● Johannes Oorbelder No. 2589, Jacob Bouwes Postuma No. 3699 en Daniel Koopmans No. 1521, Ontvreemding van Aardappelen.
● Hendrik de Looij No. 5293. Ontvreemding van Aardappelen en mishandeling van den Zaal Opziener Bourlard, de welke hij geslagen heeft.
● Cornelis Bax No 1628. mishandeling en belediging van de kolonist M. E. Louwens (oude man) met den welke hij als Nachtwacht naar Ommen is geweest/ Geslagen omdat hij niet wilde loopen.
● Klaas de Liefde Geraad No/ 1218, Ontvreemden van 5. Kop Aardappelen.
● Johanna Boom No. 1628, Ontvreemden van Een Kop bremzaad.
bonmama
16-12-1843 ● Cornelis van Looijen No 5091, Ontvreemding van 10 kop Aardappelen, Berendina Hendrika Benner No 1801. en Maria Johanna Slok N 492. medeneeming van 5 kop wortelen uit de Kolonie tuin.
● Willem Wiemans No. 3784, Ontvreemding van Olij uit de lampen der Klompemakerij ter waarde van 20 Cents en Arie  Burggraaf No 3130, mede nemen van een Vijl en een Olij Steen uit de Klompemakerij.
● Willem de Vos No. 1749, desertie voor de 4e maal.
bonmama
23-12-1843
● Johannes Klunder No.1575, Ontvreemding van 5 kop Aardappelen.
● Evert Spijkert No 1243, desertie voor de 3e maal bij Complot met mede neming van een kantschop.
bonmama