Tucht voor 'Weezen, Vondelingen en Verlatene Kinderen' bij het DERDE gesticht te Veenhuizen
in 1840


In de raad van tucht voor weeskinderen zitten employés van de Maatschappij. Deze periode wordt de raad van het derde gesticht voorgezeten door

Sikke Berends Drijber, adjunct-directeur van het derde gesticht.

De leden zijn

Cornelis Wilhelmus Rensing, onderdirecteur voor binnen het gesticht
Lambert Nijenbandering, onderdirecteur voor buiten het gesticht.
J. Damens, zaalopziener
R. Smies, zaalopziener
● C. Breicheizen, zaalopziener (één maal als invaller voor Damens)

Secretaris is:
Jan Bartels Bosma, boekhouder bij het derde gesticht.

Bij 'Betrokkenen' hieronder worden die raadsleden niet genoemd, daar staan alleen degenen die als beschuldigde of getuige of slachtoffer in het verslag staan.

Vrijwel al deze transcripties zijn gemaakt door Luurt Vrijen. We hebben zoveel mogelijk geprobeerd te identificeren welke weeskinderen ze bedoelen. Er zijn namenlijsten van wezen die voorkomen in de zittingen, zie daarvoor deze pagina.

Het gaat hier echter in de meeste gevallen om 'als wees verpleegd wordende' bedelaarskinderen en die zijn in de wezenregisters niet te vinden. Mocht er bij hun een nummer staan dan is het een bedelaarsnummer, te vinden in de bedelaarsregisters. Zie daarvoor dit overzicht.

Op één uitzondering na - de zitting van 21 september - gaan a-l-l-e zaken over desertie. In tegenstelling tot voorgaande jaren informeert men nauwelijks naar de reden voor desertie. Eigenaardig is de zitting van 26 mei 1840 waarbij deserteurs worden heen en weer geslingerd tussen Veenhuizen en de Ommerschans. Hetzelfde gebeurt op 6 oktober 1840.

Al deze zittingen bevinden zich in de doos met invnr 1622, Drents Archief toegang 0186.


07-02-1840
● Bedelaarskolonistenjongens Mulder, Agterdenbos, Meijer, Verburg, Lemans: van desertie teruggebracht. Na de straf terugplaatsing naar het 2e gesticht.
● Wees Goemaat: van desertie teruggebracht.
10-02-1840
● Bedelaarskolonistenjongens Gerdthagen en Korner: desertie, teruggebracht uit Oosterwolde. Na de straf terugplaatsing naar het 2e gesticht.
19-02-1840
● Bedelaarskolonistenjongens Mulder (voor de 3e maal) en Huizinga: desertie, vogens de Raad vanwege de 'zucht tot zwerven en bedelen'. 
06-04-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. C. Mulder bedelaarsnummer 1939: desertie, van de Hauwel, 1 ½ uur van hier gelegen, teruggebracht.
08-04-1840
● Bedelaarskolonistenjongen H. Meijer bedelaarsnummer 1123: baldadigheid 's nachts in de zaal. Aangemaand om de kagchel buitengewoon heet te stoken, had hij twee houten deksels van kisjes die gebroken waren, gebruikt en alzo verbrand.
12-04-1840
● Bedelaarskolonistenjongens A. Leenman, Joh. Rutte, Hk. Cosijns: desertie, volgens de Raad vanwege 'zucht tot zwerven en bedelen', teruggebracht uit Heerenveen.
25-04-1840
● Bedelaarskolonistenjongen Hk. Smits: desertie, teruggebracht uit Giethoorn. Voortel overplaatseing naar de strafkolonie op de Ommerschans.
01-05-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. Bruins, desertie, uit Assen teruggebracht. Voorstel overplaatsing naar de Ommerschans.
03-05-1840
● Bedelaarskolonistenjongens P. J. Nieman, J. van Huizen: desertie, teruggebracht uit Oosterwolde. Na de straf overplaatsing naar de Ommerschans.
17-05-1840
● Bedelaarskolonistenjongens J. van Kalken, H. M. Wagenaar: desertie, uit de Hauwel teruggebracht. Na de straf overplaatsing naar de Ommerschans.
26-05-1840
● Bedelaarskolonistenjongens J. van Putten, P. Verburg, J. H. T. G. Korner: desertie, opgebracht te Ommerschans, naar 3e gesticht teruggestuurd: nu weer naar Ommerschans.
02-06-1840
● Weezen Hendrik Melgers, Emmerikus Hendriks: desertie, van Beetsterzwaag teruggebracht
08-06-1840
● Weezen J. P. H. Spring, G. Gaauw: desertie, weggeloopen om hunne famillie te gaan bezoeken, van Smilde teruggebracht.
21-06-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. Lokhof: desertie, van Donkersbroek teruggebracht. Voorstel overplaatsing naar de strafkolonie te Ommerschans.
06-07-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. van Wageningen: desertie, voornemens zijne famillie te gaan bezoeken, teruggebracht door een veldwachter van het 2e gesticht.
24-07-1840
● Weezen Jacobus Jansen, Jan Feenstra: desertie, van Groningen teruggebracht
06-08-1840
● Bedelaarskolonistenjongens Samuel Putto, Willem Hoenstok: desertie uit Norg teruggebracht
● Wees Jan Feenstra: desertie, uit Groningen teruggebracht
16-08-1840
● Bedelaarskolonistenjongen I. van der Sluis: desertie: teruggebracht uit Steenwijk via Frederiksoord. Voorstel overplaatsing naar de strafkolonie te Ommerschans.
29-08-1840 ● Wees C. Goemaat: desertie vanwege de zucht om zijne familie te zien, uit Zeeland via Ommerschans teruggebracht door veldwachter de Bruin van Ommerschans
03-09-1840
● Wees Jan Feenstra: van derde desertie teruggebracht uit Groningen. Voortel overplaatsing naar de strafkolonie te Ommerschans
04-09-1840
● Bedelaarskolonistenjongen K. Kempers: desertie. Overplaatsing naar de Ommerschans na expiratie van de straftijd.
21-09-1840
● Weezen P. Gobel, L. Vogel: betrapt op het stelen van koolrapen uit de kolonietuin
25-09-1840
● Wees Emmerikus Hendriks: desertie, uit Beetsterzwaag teruggebracht
26-09-1840
● Wees Joh. Hendrikus Hendriks: desertie, vijf maanden voortvlugtig geweest, door den brigadier Veldwachter van de Ommerschans alhier terug gebragt.
29-09-1840
● Bedelaarskolonistenjongens Abraham Andries Polak, Mozes Bollen, Meijndert Beuke: desertie, aangebracht te Ommerschans.
● Bedelaarskolonistenjongens  Petrus Adams Pieza, Hendrik Meijer: desertie, door een politieagent teruggebracht.
Allemaal overplaatsing naar de Ommerschans na expiratie van de straftijd.
06-10-1840
● Bedelaarskolonistenjongens C. J. Voogd bedelaarsnummer 1148, A. Koekebakker bedelaarsnummer 1453, E. C. van Ham bedelaarsnummer 1804, G. Burgen bedelaarsnummer 580, A. B. Gevers bedelaarsnummer 1697: desertie. Ommerschans wil ze terugsturen naar 2e gesticht maar die willen ze in Ommerschans houden.
14-10-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. C. de Bruin: desertie, voornemens zijn Stiefmoeder te willen gaan bezoeken die te Maassluis woonachtig is.
23-10-1840
● Bedelaarskolonistenjongen Hk. van Gulik: desertie, omdat zijn Vader te amsterdam onlangs overleden was, en dat hij zijn moeder en verdere famille gaarne eens wilde zien. Niet naar de Ommerschans verwezen omdat hij daar blijkbaar graan heen wil.
03-11-1840
● Bedelaarskolonistenjongens J. J. A. N. van Vuuren, J. S. de Jong: desertie, vanwege de zugt naar hunne familie
25-11-1840
● Bedelaarskolonistenjongen J. J. Schouwe: desertie, door een politie dienaar uit Groningen op gister terug gebragt.
● Bedelaarskolonistenjongens J. Peters, H. Smit: desertie, door eigen surveillance in hunne voorgenomene ontvlugting verhindert toen zij zich reeds een eind wegs achter het Dorp Norg bevonden.
27-11-1840
● Wees A. A. Koopman(s): desertie, omdat zucht naar zijne famille hem tot het wegloopen had aangespoort, dat hij thans vermeende ontdekt te zijn en dat hij dierhalven was terug gekomen.