Naar het overzicht
van stukken over WATEREN



Het personeel bij het Instituut voor Landbouwkundige Opvoeding te Wateren,
in chronologische volgorde overgenomen
uit een aantal personeelsregisters

Een overzicht van de personeelsleden bij het Instituut in Wateren vanaf de start in de zomer van 1824 tot de opheffing in 1860. Het soort en de naam van functies wisselt regelmatig, maar de algemene tendens, zoals benoemd in De kinderkolonie pagina 136, is dat men steeds meer overschakelt naar eigen kweek.

Dit overzicht is samengesteld uit een keur aan personeelsregisters, die niet allemaal in even leesbare staat bewaard zijn gebleven. De 'grote' personeelsregisters, met de invnrs 997 en 998, waarvan de gegevens opgenomen zijn in de kolonistendatabase, geven minder informatie over Wateren, maar heb ik gebruikt ter aanvulling.

Onderstaande valt te beschouwen als een transcriptie van de genoemde registers, alleen heb ik voornamen ingevuld als ik ze weet, waar in die registers alleen initialen staan en dat ik er tussen haakjes dingen achter heb gezet die ik van belang vond.

Ik heb ook een overzicht van personeelsleden gemaakt per functie, zie hier. Daar staan ook bij diverse personeelsleden verwijzingen naar stukken elders op de site.

1824-1827

De personeelsregisters beginnen pas in 1827, dus voor de eerste periode moet het worden afgeleid uit brieven en besluiten:

Instituteur
Kornelis Mulder is vanaf de start van het instituut met de leiding belast
Onderinstituteur
De eerste is Goossen Alberts van Veen, maar dat gaat in 1826 gruwelijk mis als hij een verhouding blijkt te hebben met een weesmeisje in Veenhuizen. Begin november 1826 ontvlucht hij de kolonie.

1827-1831

Dan het register met invnr 1003, dat de periode 1827-1831 bestrijkt:

Instituteur
Kornelis Mulder wordt per juli 1831 adjunct-directeur van de Ommerschans en zijn functie wordt overgenomen door Jan Hessels van Wolda die het naast zijn adjunct-directeursschap voor alle onderwijs in de koloniλn doet.
Onderinstituteur
Klaas Kuiper, maar als hij stomdronken is geweest, wordt hij per 15 maart 1829 ontslagen.
Hij wordt per 1 oktober 1829 opgevolgd door Hendrik Jacob Flierman uit Groningen. Flierman verdwijnt op zijn beurt als hij per 29 september 1831 wordt aangesteld als hoofd schoolonderwijzer bij het tweede gesticht te Veenhuizen.
Zowel Kuiper als Flierman verdienen met dit werk volgens invnr 997 ƒ 5,20 per week, dus ƒ 270,40 per jaar.
aspirant-ambtenaren
Volgens invnr 997 folio 60 zijn zij aangesteld in augustus en september 1829. Zij doen het werk:
- Jan Post (kwekeling), tot hij op 3 oktober 1830 in militaire dienst moet
- Johannes Verwer (kwekeling), vanaf 10 augustus 1829 tot hij 24 december 1830 met ontslag gaat
- Johannes Jacob van Roijen (kwekeling).

1832

Vervolgens uit invnr 1007 het eerste mapje met het opschrift '1832'. Vermelde salarissen zijn guldens per jaar, tenzij anders vermeld.

Instituteur
Doorgehaald: K. Mulder.
J. H. van Wolda, aangesteld per 9 July 1831, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderinstituteur
Doorgehaald: H.J. Flierman.
Eerst bij besluit van 29 september 1831 N12: Thomas de Jong (kwekeling), voor ƒ 7 per week = ƒ  364 per jaar.
Dan Nicolaas Hofman (kwekeling), die ƒ 52 krijgt omdat hij tevens boekhouder is.
Onderdirecteur voor den landbouw
Eerst Adriaan Kaspar, tot hij tijdelijk wordt overgeplaatst naar Veenhuizen, ƒ 177
Hij wordt opgevolgd door C. Machielsen (kwekeling).
Boekhouder
Nicolaas Hofman (kwekeling), ook onderinstituteur, ƒ 177
Adsistent
Doorgehaald F. de Korte (kwekeling)
dan Daniel Was(ch) (kwekeling), ƒ 125
Melkmeid
H. Goldhoorn (vermoedelijk iemand uit de omgeving), ƒ 166
Waschmeid
J.M. Bruinebag (wees uit Veenhuizen), ƒ 228,80
Opziener te Groot en klein Wateren
J. Beenen voor ƒ 3 per week = ƒ  156 per jaar.

1833

Dan uit invnr 1007 het tweede mapje met het opschrift '1833'.

Instituteur
Jan Hessels van Wolda, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Nicolaas Hofman (kwekeling), ƒ 260, aanstellingsdatum 21 augustus 1833
Onderdirecteur voor den landbouw
Doorgehaald C. Machielsen (kwekeling)
Per 11 mei 1833 Adriaan Kaspar, ƒ 260, aanstellingsdatum 11 mei 1833
Adsistent
Doorgehaald Daniel Wasch
Doorgehaald J. van Engelen
Doorgehaald ?. van der Meulen (onduidelijk wie hier bedoeld wordt)
J.W.A. Luca, ƒ 114,40
M. Vink, ƒ 78
Melkmeid
Doorgehaald H. Goldhoorn
Waschmeid
Doorgehaald J.M. Bruinebag
Opziener te Groot en Klein Wateren
Per 13 februari 1832 Jan Beenen, ƒ 150 Met toevoeging: 27 november 1834: Tractement voor de wintermaanden ƒ 4.-

1835

Dan uit invnr 1007 het derde mapje met het opschrift '1835'.

Instituteur
Jan Hessels van Wolda, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Doorgehaald Nicolaas Hofman
Bij besluit van 16 november 1836 Frederik Christiaan Haarman, ƒ 260
Onderdirecteur voor den landbouw
Adriaan Kaspar, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald J.W.A. Luca
A. Walter (kwekeling), ƒ 114,40
M. Vink (kwekeling), ƒ 104
Waschmeid
N.J. Hornstra, ƒ 110
Opziener te Groot en Klein Wateren
Jan Beenen, ƒ 156, maar 'tractement in de wintermaanden ƒ 4' (per week neem ik aan)
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, ƒ 104

1838

Dan uit invnr 1007 het vierde mapje met het opschrift '1838'.

Instituteur
Jan Hessels van Wolda, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Frederik Christiaan Haarman, ƒ 260
Onderdirecteur voor den landbouw
Doorgehaald Adriaan Kaspar
Per 15 augustus 1837 A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald A. Walter
J.D. Fenema (kwekeling), ƒ 88,40
M. Vink (kwekeling), ƒ 124,80
Waschmeid
Doorgehaald N.J. Hornstra
L.J. Beenen, ƒ 110, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 30 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Doorgehaald Jan Beenen
Per 15 augustus 1837 Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, loon per 30 mei 1837 ƒ 208

1840

Dan uit invnr 1007 het vijfde mapje met het opschrift '1840'.

Instituteur
Jan Hessels van Wolda, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Frederik Christiaan Haarman, doorgehaald ƒ 260, loon per 19 september 1839 ƒ 312
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
J.D. Fenema (kwekeling), ƒ 104
Doorgehaald M. Vink
Doorgehaald onleesbaar
A. Vink (kwekeling), ƒ 124,80
Waschmeid
L.J. Beenen, ƒ 110, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 30 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, ƒ 208

1842

Dan uit invnr 1007 het zesde mapje met het opschrift '1842'.

Instituteur
Jan Hessels van Wolda, tevens adjunct-directeur voor het schoolwezen, ƒ 1.000
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Frederik Christiaan Haarman, ƒ 312
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald J.D. Fenema
Doorgehaald Vink, '1 Oct. 1841 overgepl. naar de OS'
E. van Eindhoven (kwekeling), ƒ 120
E. Peelen, ƒ 99
Waschmeid
L.J. Beenen, ƒ 122, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 42 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, ƒ 208

1844-1847

Dan uit invnr 1007 het zevende mapje met het opschrift '1844-1847'.

Instituteur
Per 17 mei 1844 Jan Hendrik Geraets, tevens adjunct-directeur voor het schoolonderwijs, ƒ 800
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Per 17 mei 1844 Martinus Vink, ƒ 200, loon per 1 januari 1846 ƒ 260
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald E. van Eindhoven
Doorgehaald E. Peelen
D.F. Telder, eerst ƒ 104, dan ƒ 115
C. van Maanen, ƒ 94
Waschmeid
Doorgehaald L.J. Beenen
Doorgehaald onleesbaar
Doorgehaald P.E. Mackay
H. Hubers(?), ƒ 115, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 35 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, ƒ 208
Wijkmeester
Doorgehaald Per 29 april 1845 Reinier van Nispen
Per 1845 J. Smit, ƒ 52, 'kweekeling, met vrije voeding'
Doorgehaald Per 29 april 1845 A. Adriaanse
Doorgehaald Per 24 juni 1846 L. Kwakkelaar
Per 1 juni 1847 G. Bos, ƒ 52, 'kweekeling, met vrije voeding'

1847-1849

Dan uit invnr 1007 het achtste mapje met het opschrift '1847-1849'.

Instituteur
Jan Hendrik Geraets, tevens adjunct-directeur voor het schoolonderwijs, ƒ 800
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Martinus Vink, loon per 1 januari 1847 ƒ 312
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald D.J. Felder
Doorgehaald C. van Maanen
Doorgehaald L. Stormmesand
G. Ros, ƒ 78
Waschmeid
Doorgehaald H. Hubers(?)
Doorgehaald Y. R. Duursma
J. Beenen, ƒ 115, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 35 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Jan Willem van der Hulst, loon per 20 juli 1847 ƒ 182
Wijkmeester
J. Smit, ƒ 52, 'kweekeling, met vrije voeding'
Doorgehaald L. Kwakkelaar, 24 Junij 1846
Doorgehaald G. Bos, 1 Junij 1847 ƒ 52, 'kweekeling, met vrije voeding'

1847-1853

Dan uit invnr 1007 het negende mapje met het opschrift '1847-1853'.

Instituteur
Jan Hendrik Geraets, tevens adjunct-directeur voor het schoolonderwijs, ƒ 800
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Martinus Vink, loon per 1 januari 1850 ƒ 365
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald L. Stormmesand
G. Ros, kwekeling. ƒ 119,60
A. Luijten (kan ik niet vinden), kwekeling, ƒ 93,60
Waschmeid
Doorgehaald J. Beenen
M. Brugman (kan ik niet vinden), ƒ 115, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 35 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
Doorgehaald Jan Willem van der Hulst (kan ik niet vinden)
Per 26 mei 1851 F. H. Steenbergen (kan ik niet vinden), ƒ 208
Wijkmeester
Doorgehaald J. Smit
Doorgehaald H. van Dee
Onderwijzer voor Groot Wateren
Per 1851 P.C. Spitsmaker, kwekeling, ƒ 119,60

1853-1856

Tenslotte uit invnr 1007 het tiende en laatste mapje met het opschrift '1853-1856'.

Instituteur
Jan Hendrik Geraets, tevens adjunct-directeur voor het schoolonderwijs, ƒ 800
Onderdirecteur binnen, tevens boekhouder
Martinus Vink, ƒ 365
Onderdirecteur voor den landbouw
A. Hendrikse, ƒ 260
Schrijver
Doorgehaald G. Ros
Doorgehaald (kan ik niet vinden) A. Luijten
'kweekeling', ƒ 119,60

Doorgehaald (kan ik niet vinden) A. Luijten
Doorgehaald (kan ik niet vinden) F. Heitelma
'kweekeling', ƒ 83,20
Waschmeid
Doorgehaald M. Brugman
G.R. Duursma, ƒ 115, 'waarvan ƒ 80 kostgeld en ƒ 35 loon'
Opziener te Groot en Klein Wateren
Adriaan Kaspar, ƒ 234, 'met genot van zuivel eener koe'.
Schaapherder
F. H. Steenbergen (kan ik niet vinden), ƒ 208
Onderwijzer voor Groot Wateren
Doorgehaald P.C. Spitsmaker
Doorgehaald J. K. G. Mφller
'kweekeling', ƒ 83,20